top of page

 

HISTORIA PAROWOZÓW TKp "ŚLĄSK"

 

Wprowadzenie

 

Protoplasty jednej z najbardziej zasłużonych serii lokomotyw parowych dla rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku można szukać już u końca XIX wieku wśród lokomotyw wykorzystywanych w Belgii (Nord Belge, Grand Central Belge) i Francji (Ernest Gouin - "Nord fortes rampes"), a później, także w Niemczech (T4 , T13 [pol. TKp1], T14 [pol. TKt1]). Parowozy tej charakterystyki wykorzystywane były głównie w przewozach towarowych na odcinkach górskich, czy liniach o trudnym profilu (w przypadku konstrukcji silniejszych), bądź pracy przetokowej, manewrowej, pomocniczej (np. jako popych przy ciężkich pociągach) lub na liniach drugorzędnych przy przewozach towarowych (w przypadku konstrukcji słabszych).

​

TKp-20.jpg

 

Fotografia fabryczne tendrzaka o układzie osi 0-5-0

(Nr. 507 Kolei Nord Belge.)

źródło: Société Anonyme des Ateliers de construction

de La Meuse (1934).

​​

TKp-22.jpg

 

Fotografia fabryczna tendrzaka

o układzie osi 0-4-0 (T4 852)

źródło: Werkfoto Maschinenfabrik Esslingen (1906),

Wikimedia Commons.

​

TKp-23.jpg

 

Opis i sylwetka parowozu o układzie osi 0-5-0

wykorzystywanego na piaskowej kolei przezchlebskiej.

źródło: Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden.

​​

​

Typ "Essen" i O/S - "Oberschlesien"

 

Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce „Fablok” w Chrzanowie w czasie II wojny światowej została przejęta jako oddział zakładów produkcji maszyn "Henschel & Sohn" w Kassel i kontynuowała działalność wytwórczą pod nazwą Oberschlesische Lokomotivwerke A.G. Krenau O/Schl. (Oberlok) / (Górnośląska Fabryka Lokomotyw S.A. Chrzanów). Na podstawie dostarczonych dokumentacji budowano w niej lokomotywy na potrzeby kolei i przemysłu niemieckiego. 

 

Pośród dostarczonych do Chrzanowa dokumentacji niemieckich, było opracowanie ciężkiego parowozu normalnotorowego, "Henschel Typ Essen" (w materiałach reklamowych również "D 600", gdzie "D" odpowiada oznaczeniu układu osi a "600" liczbie koni mechanicznych), czyli znormalizowanej wersji maszyny beztendrowej, wykorzystywanej niemal(?) wyłącznie w pracy zarządów kolei przemysłowych i prywatnych*. Lokomotywy "typu Essen" przystosowane przez Fablok do nadchodzących zamówień otrzymały nowe oznaczenie: "O/S", czyli "Oberschlesien" (pol. "Górny Śląsk"). Fabryka zdążyła wyprodukować 25 lub 26 sztuk (różnice w źródłach - informacje bardzo trudne do zweryfikowania) parowozu, po czym linia produkcyjna została całkowicie wstrzymana. "OS-y" Fabloku wyposażone były w kotły na parę nasyconą lub przegrzaną**.

 

Choć wyjazd z Fabloku praktycznie wszystkich maszyn typu "O/S" przypada na czas, kiedy zapotrzebowanie na tendrzaki jest ogromne (1942r.), jest to jednocześnie moment załamania planów wojennych III Rzeszy i potrzeby reorganizacji wielu technologicznych projektów i inwestycji. Linia produkcyjna parowozów "O/S" została wyparta przez uproszczoną konstrukcyjnie, znacznie cięższą, wojenną serię BR52 (pol. Ty2/Ty42); której produkcja stała się priorytetem dla potrzeb transportowych niemieckiego frontu i sięgała ok. 200 sztuk lokomotyw rocznie na przestrzeni lat 1943-1944.

​

Jedyny zachowany parowóz "O/S" o numerze fabrycznym 982 (TKp 102), został przekazany w czerwcu 1996 roku Polskiemu Stowarzyszeniu Miłośników Kolei i stacjonuje do dziś w Parowozowni Skierniewice. 

​

* - Istniała także bliźniacza wersja konstrukcji o nazwie "Henschel typ Frankfurt". Od "Essen" była nieznacznie lżejsza (45t vs. 50t wagi w stanie próżnym oraz 57t vs. 63.1 t w stanie służbowym) i słabsza (500KM vs. 600KM).

** - W zależności od numeru: patrz niżej.

​

WBBE_92_historische_Aufnahme.png

 

Parowóz typu "Essen", WBBE 1930r.

źródło: Werner Hubert (Wikimedia Commons).

​

Typ "Essen" - dane techniczne:

​

  • Producent: Henschel (Kassel)

  • Układ osi: 0-4-0

  • Rozstaw szyn: 1435mm

  • Długość: 11000mm

  • Masa służbowa: 60t

  • Nacisk na oś: 15t

  • Prędkość maksymalna: 40km/h

  • Średnica kół napędnych: 1100mm

  • Liczba cylindrów: 2

  • Skok tłoka: 550mm

  • Średnica cylindra: 540mm

  • Ciśnienie pary w kotle: 13 at

  • Powierzchnia rusztu: 2,47 m^2

  • Zapas wody: 8 m^3

  • Zapas paliwa: 2,5t

​

TKp-25.jpg

 

Fotografia fabryczna parowozu typu "Essen"

(tu w anglojęzycznym opracowaniu podpisany jako typ "D 600").

źródło: Henschel Steam Locomotives are World Renowned (1952).

​

Typ "OS" - dane techniczne:

​

  • Producent: Fablok

  • Układ osi: 0-4-0

  • Rozstaw szyn: 1435mm

  • Długość: 10980mm

  • Masa służbowa: 66t

  • Nacisk na oś: 

  • Prędkość maksymalna: 40km/h

  • Średnica kół napędnych: 1100mm

  • Liczba cylindrów: 2

  • Skok tłoka: 550mm

  • Średnica cylindra: 540mm/550mm

  • Ciśnienie pary w kotle: 14 at

  • Powierzchnia rusztu: 2,19 m^2

  • Zapas wody: 8 m^3

  • Zapas paliwa: 3t

​

Parowóz typu "OS" zaprojektowano tak, aby umożliwić jego najszersze zastosowanie w pracy manewrowej/przetokowej na bocznicach zakładowych i stacjach towarowych. Miał wpisywać się w ciasne łuki i zapewniać wysoką wydajność przy zachowaniu możliwie najniższego spalania (tak jak i jego następca). Wyprodukowane w 1942 roku w chrzanowskiej fabryce lokomotywy wyposażone były w:

​

  • kocioł płomieniówkowy (para przegrzana)

  • 1 wodowskaz,

  • 3 kurki probiercze,

  • zawory bezpieczeństwa typu Pop-Coale,

  • 2 zawory zasilające,

  • 2 inżektory ssąco-tłoczące Friedmanna (wydajność: 180 litrów każdy),

  • pojedynczą zasuwę spustową Gestra,

  • oraz przesuwną 4 oś (pozwalała na pokonywanie łuków o promieniu 120m).

​

TKp-4.jpg
logo-muzeum-chrzanow-2019.jpeg

 

Fotografia fabryczna parowozu OS "Oberschlesien"

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich

​

TKp-5.jpg
06-72.jpg

 

Fotografie fabryczne parowozu OS "Oberschlesien"

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich

​

TKp-3.jpg

 

Fotografia fabryczna parowozu OS "Oberschlesien"

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich​​

logo-muzeum-chrzanow-2019.jpeg

​

Opis historii poszczególnych egzemplarzy typu "OS"

Poniżej prezentujemy listę parowozów typu "OS", wraz z ich numerami fabrycznymi oraz przybliżoną historią służby. Maszyny te były produkowane przez Fablok podczas II Wojny Światowej.

​

​

  • TKp 971, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Hoesch" A.G., Dortmund.

    • +?

​

  • TKp 972, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Hoesch" A.G., Dortmund.

    • +?

​

  • TKp 973, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Preussengrube" / KWK "Miechowice", Bytom.

    • +?

​

  • TKp 974, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Saechsische Werke", Eisenhain.

    • +?

​

  • TKp 975, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Wintershall" A.G., Kassel.

    • +?

​

  • TKp 976, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Steinkohlenbergwerk Knurow" / KWK "Knurów", Knurów.

    • KWK "Sośnica", Gliwice.

    • ZTKiGK-PW "Zabrze"**, Zabrze.

    • +?

​

  • TKp 977, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • Dubenskogrube / KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny.

    • KWK "Śląsk", Ruda Śląska Kochłowice.

    • KWK "Knurów", Knurów.

    • KWK "Kleofas", Katowice.

    • +?

​

  • TKp 978, prod. 1941/1942* P, KDL6

    • "Preussag" / "Niwka", Sosnowiec.

    • +?

​

  • TKp 979, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Vereinigte Aluminiumerke", Schwandorf.

    • +?

​

  • TKp 980, prod. 1941/1942* P, KDL6

    • "Sosnowitzer Berg und Hutten A.G." / Zakłady Górniczo-Hutnicze, Sosnowiec.

    • 1976, Ziębiec

​

  • TKp 981, prod. 1941/1942* P, KDL6

    • "Friedrich August Kohlengruben Jaworzno", Jaworzno.

    • KWK "Komuna Paryska", Jaworzno.

    • +?

​

  • TKp 982 (TKp 102), prod. 1941/1942* P, KDL6

    • "Sandgewinnungsgrube A.G." Peiskretscham / TEP - Towarzystwo Eksploatacji Piasku, Pyskowice.

    • PMP-PW** "Maczki Bór", Sosnowiec

    • KWK "Kazimierz Juliusz", Sosnowiec

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, Skierniewice [1996]

    • Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, Skierniewice

​

  • TKp 1041, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Kaliwerk", Winterschall.

    • +?

​

  • TKp 1042, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Zschipkau", Finsterwalde.

    • +?

​

  • TKp 1043, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Lautawerk", Lunen.

    • +?

​

  • TKp 1044, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Lautawerk", Lunen.

    • +?

​

  • TKp 1045, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Graflich Schaffgotsche Werke Gmbh", Gleiwitz.

    • KWK "Bobrek", Bytom.

    • +?

​

  • TKp 1046, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Westfalische Sprengstofffabrik A.G.", Berlin.

    • +?

​

  • TKp 1047, prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Linke - Hofmann Werke", Breslau.

    • +?

​

  • TKp 1048 prod. 1941/1942* P, KDL6

    • "Klockner und Co", Duisburg.

    • KWK "Brzeszcze", Brzeszcze.

    • KWK "Jaworzno", Jaworzno.

    • +?

​

  • TKp 1049 prod. 1941/1942* ?, KDL6

    • "Kohlengrube Janina", Libiąż / KWK "Janina", Libiąż.

    • +?

​

  • TKp 1050 prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Vereinigte Aluminiumwerke", Schwandorf.

    • +?

​

  • TKp 1051 prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Vereinigte Aluminiumwerke", Schwandorf.

    • +?

​

  • TKp 1052 prod. 1941/1942* N, KDL6

    • "Vereinigte Aluminiumwerke", Schwandorf.

    • +?

​

  • TKp 1073 prod. 1941/1942* ?, KDL6

    • "Sandgewinnungsgrube A.G." Peiskretscham / TEP - Towarzystwo Eksploatacji Piasku, Pyskowice.

    • +?

​

  • TKp 1074 prod. 1941/1942* ?, KDL6

    • "Sandgewinnungsgrube A.G." Peiskretscham / TEP - Towarzystwo Eksploatacji Piasku, Pyskowice.

    • +?

 

* - niezgodności w źródłach.

** - PMP-PW: Przedsiębiorstwo Materiałów Podsadzkowych Przemysłu Węglowego

** - ZTKiGK-PW: Zakład Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem Przemysłu Węglowego

​

Oznaczenia: "N": - wyposażony w kocioł na parę nasyconą, "P": wyposażony w kocioł na parę przegrzaną, ? - brak informacji dot. rodzaju zabudowanego kotła. "KDL6": maszyny wyprodukowane w ramach programu budowy maszyn wojennych "KDL" = "Kriegsdampflokomotive". | "+" - Złomowany, ? - brak informacji o służbie/złomowaniu.

​

TKp-2.jpg
logo-muzeum-chrzanow-2019.jpeg

 

Fotografia fabryczna parowozu SLA T2D "Śląsk"

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich

​

FTP-44.jpg

 

Rysunki techniczne parowozu SLA T2D "Śląsk"

źródło: Pokropiński B., Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej, WKiŁ Warszawa, 2007, str. 197.

​

FTP-46.jpg

 

Uproszczony rys. schematyczny parowozu Śląsk, na podstawie materiałów dostarczonych dzięki uprzejmości Krzysztofa Jakubiny

rys. Piotr Borowiak.

​

CH-1.jpg
logo-muzeum-chrzanow-2019.jpeg

 

Hala produkcyjna Fabloku, wzdłuż kadru lekko z prawej strony widoczny ciąg lokomotyw "Śląsk"

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich

​

SLA / T2D "Śląsk"

 

Na podstawie doświadczeń z budowy parowozów "O/S" powstała seria TKp "Śląsk", która odegrała znaczącą rolę dla przemysłu o tytułowym dlań regionie. Zachowana po wojnie dokumentacja parowozów "OS" pozwoliła na opracowanie nowego typu parowozu, mogącego zapełnić ogromne braki taborowe na kolejach przemysłowych Górnego Śląska. Po wprowadzeniu pewnych zmian konstrukcyjnych (poniżej) oraz montażowych (zastąpienie nitów spawami) powstał typ SLA "Śląsk" (sym. fab. T2D) wyprodukowany w ilości 390-406* sztuk, w większości wyposażonych w:

​

  • kocioł z przegrzewaczem pary Schmidta (ze znormalizowanym do PKP osprzętem)

  • 1 wodowskaz,

  • 2 kurki probiercze,

  • zawory bezpieczeństwa typu Pop-Coale,

  • 2 zawory zasilające,

  • 2 inżektory ssąco-tłoczące Friedmanna (wydajność: 180 litrów każdy),

  • dwie zasuwy spustowe Friedmanna,

  • przesuwne 2 i 4 oś (pozwalała na pokonywanie łuków o promieniu 100m),

  • hamulec powietrzny Westinghouse z zaworem hamulcowym maszynisty Knorr-a.

​

* - niezgodności w źródłach

​

Pierwsze polskie "Śląski" pojawiają się na torach już latem roku 1950. Posiadały inne niż niemieckie silniki parowe, z uszczelnieniami trzonów tłokowych szczeliwem Kreisingera oraz smarowaniem za pomocą podwójnej smarotłoczni Friedmanna i mechanizmem parorozdzielczym Heusingera. Lokomotywy mogły ciągnąć pociągi po poziomym torze prostym o masie do nawet 2480-3200 t (przy najwyższej wartości - z ograniczoną prędkością z maksymalnej 40 do 15 km/h).

​

Całość okresu dostaw parowozów (głównie w rejon Śląsko-Dąbrowski, z pojedynczymi wyjątkami) obarczony był problemami związanymi z bardzo długim czasem oczekiwania przez zamawiającyh na gotowe maszyny. Ponadto, autor artykułu "Zasłużony przemysłowiec PRL", P. Mierosławski, wskazuje iż kotły wyprodukowane przez Sosnowieckie Zakłady Budowy Urządzeń Kotlarsko-Mechanicznych montowane były na maszynach nawet 5 miesięcy po wykonaniu prób wodnych, co w oczywisty sposób skracało okres zdatności całego parowozu do użytku przez zamawiającego (konieczność wykonania okresowej, obowiązkowej rewizji kotła).

​

TKp-1.jpg
logo-muzeum-chrzanow-2019.jpeg

 

Fotografia fabryczna parowozu SLA T2D "Śląsk" w wersji eksportowej dla ChRL

źródło: Ze zbiorów Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich

​

FTP-45.jpg

 

Rysunki techniczne parowozu SLA T2D "Śląsk" w wersji dla ChRL

źródło: Pokropiński B., Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej, WKiŁ Warszawa, 2007, str. 197.

​

Sukces konstrukcyjny

 

Produkcja parowozów typu "Śląsk" trwała do końca roku 1963. Zsumowana ilość wyprodukowanych lokomotyw nadała im miano jednej z najliczniej produkowanych parowozów typowo przemysłowych w Europie. Lokomotywy tej serii eksploatowane były (zgodnie z projektowym założeniem) w kopalniach, hutach, elektrowniach, cukrowniach, cementowniach i podobnych zakładach ciężkiego przemysłu.

 

Jako ciekawostkę należy dodać, że żaden przedstawiciel tej serii nie służył dla Polskich Kolei Państwowych. To też może być powód zróżnicowanego oznaczenia maszyn, gdyż każdy zakład przejmujący "Śląska" na swój inwentarz, kierował się swoimi zasadami oznaczania. I tak dla przykładu: "Śląski" pracujące w Hucie Lenina nosiły oznaczenia "HL", a te które trafiły do Huty Łabędy w Gliwicach - "HŁ". Większość jednak korzystała z połączenia oznaczenia literowego "TKp" z numerem fabrycznym kotła nadanym jeszcze w Fabloku.

​

TKp5161 Bygd 85.jpg

 

TKp 5161, za nim TKz 211 podczas odbioru po remoncie generalnym w Bydgoszczy.

1985r., fot. Krzysztof Prądzyński

​

20919270128_cef19fc13d_o.jpg

 

TKp 2261 przy KWK Jowisz Wojkowice,

13 X 1992r., fot. Keith Wilde

​

54475928997_3720a9fd56_o.jpg

 

TKp 2261 przy KWK Jowisz Wojkowice,

13 X 1992r., fot. Keith Wilde

​

TKp101 pyskowice 1990 (2).jpg

 

TKp 101, stacja kolei piaskowej Pyskowice

1990r., fot. Krzysztof Prądzyński

​

ET7

​

Wśród maszyn wyprodukowanych między 1952 a 1961 rokiem 90 maszyn wyeksportowano do Chińskiej Republiki Ludowej. Zmiany w lokomotywach przeznaczonych na rynek chiński dotyczyły:

​

  • umieszczenia po 3 reflektorów: na czole i tyle każdej z maszyn

  • przełożenia stanowiska maszynisty na lewą stronę i zamknięcia budki

  • wyposażenia kotła w 2 wodowskazy systemu Klingera

  • wyczystek gwintowych w miejsce owalnych.

 

Dodatkowo wymieniono w nich gwizdawki parowe na syreny, oraz sprzęgi śrubowe na sprzęgi automatyczne typu Janneya. Parowozy chińskie wyposażono także w instalacje ogrzewania parowego (nieinstalowane w Polsce z uwagi na brak przydatności w pracy przemysłowej).

​

​Z dostępnych na 2025 rok informacji wynika, że lokomotywy oznaczone w Chinach serią "ET7" od razu trafiły do służby przemysłowej. Większość z nich była wykorzystywana w przemyśle stalowym. Kilka-kilkanaście lokomotyw przebudowano na parowozy tendrowe, wykorzystując części bądź całe tendry po parowozach serii SY. Pod koniec eksploatacji parowozów "XK13" o układzie osi 0-6-0T kilka lokomotyw ET7 z Baotou zastąpiło je na torach zakładowych o ostrych łukach. Aby ułatwić im poruszanie się po takich odcinkach, usuwano z maszyn tylne wiązary, co wyraźnie widać na niektórych poniższych zdjęciach. W kilku maszynach dodatkowo przebudowywano także zbiorniki wody, czy przycinano zbiornik węgla, nie tylko dla zwiększenia zdolności jazdy po łukach ale i zmniejszenia nacisku na oś na lekkich torach przemysłowych.

 

Wiele z wyeksportowanych "Śląsków" pozostawało w eksploatacji do lat 80., a kilka przetrwało aż do połowy lat 90*.  Ostatnie miejsca, w których odnotowano pracujące ET7, to Huta Stali w Baotou, gdzie ostatni raz zgłoszono działającego tendrzaka w lipcu 1994 roku. Po zakończeniu eksploatacji trzy lokomotywy były przechowywane w dobrym stanie w Baotou jeszcze w kwietniu 2004 roku. Jedną z nich, o numerze 5333, ustawiono jako pomnik na terenie huty, a dwie inne: 5328 i 5332 zostały odnotowane w innej części zakładu pod koniec 2008 roku.

 

Lokomotywy ET7 nie były numerowane zgodnie z krajowym chińskim systemem numeracji. W większości przypadków nosiły numery oparte na numerach fabrycznych nadanych przez producenta, zgodne z ilostanami zapisanymi po stronie polskiej w trakcie ich produkcji/wydania do transportu. Nie wszystkie jednak oznaczenia zachowały swoją ciągłość i zgodność. Z czasem odnotowano zmianę numeru lokomotywy 5331 na 5474, czy zmianę numeru 5332 na 5849. Jak informują fotografowie transportowi i pasjonaci kolejnictwa zza granicy, przemysł stalowy w Chinach był znany z tego rodzaju nieczytelnych praktyk. Z pewnością utrudnia to prawidłowe katalogowanie i opisywanie maszyn, dlatego poniższy ilostan należy traktować jako materiał wymagający szczegółowego dopracowania i weryfikacji, co z pewnością zajmie jeszcze sporo czasu.​​

​

Pracujące dla chińskiego przemysłu lokomotywy (a dokładniej ET7 5333) stały się wzorcem do stworzenia postaci Xiao Hu w kultowej animacji dla dzieci pt. "Tomek i Przyjaciele" (org. "Thomas&Friends). Lokomotywa z polskim rodowodem pojawia się między innymi w odcinkach: Yong Bao the Brave Chinese Engine, Yong Bao and the Monster in the Tunnel.

 

* - niezgodności w źródłach - wymaga doprecyzowania. 

​

SIK_03-058559.jpg

 

ET-5333 podczas służby w zakładach Baotou Steelworks

fot. Hans-Peter Bärtschi, 30 XII 1988r., 

ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv

​

19713846974_281ff76503_c.jpg

 

ET-5333 (po lewej) w zakładach Baotou Steelworks

fot. Hans-Peter Bärtschi, 30 XII 1988r., 

ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv

​

20148413880_bfa1c70e8a_k.jpg

 

ET-5331 i ET-5333 w zakładach Baotou Steelworks

fot. Werner & Hansjörg Brutzer, 30 XII 1988r.

​

SIK_03-058562.jpg

 

ET-5331 podczas służby w zakładach Baotou Steelworks

fot. Hans-Peter Bärtschi, 30 XII 1988r., 

ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv

​

19713848144_2d9e948d49_k.jpg

 

ET-5331 w zakładach Baotou Steelworks

fot. Hans-Peter Bärtschi, 30 XII 1988r., 

ETH-Bibliothek Zürich, Bildarchiv

​

19713802394_04c49c83c5_k.jpg

 

ET-5328, 5342 i 5334 w zakładach Baotou Steelworks

fot. Werner & Hansjörg Brutzer, 30 XII 1988r.

​

Służba

 

Wracając do kraju - "Śląski" z łatwością i na długo znajdywały zatrudnienie. Zdecydowana większość maszyn przypisana na stan danego przedsiębiorstwa pracowała na jego bocznicach do samego wycofania z eksploatacji. Jeśli nawet przestawała być potrzebna - bardzo szybko ją sprzedawano/przekazywano do innego miejsca pracy. Ostatnie numery tej serii skreślano dopiero w okolicach roku 1994 (tu warto wspomnieć, że na PKP era pary dobiegła końca znacznie wcześniej - ostatnie parowozy wyłączono z ruchu regularnego w 1992r.).

 

U końca lat 90 mają jeszcze miejsce zorganizowane wyjazdy zagranicznych pasjonatów kolejnictwa do Polski. Część z nich poza pasją do historii, fotografii i rozmów o kolejnictwie, przywozi ze sobą środki na renowację maszyn, bądź proponuje ich kupno najczęściej w celu eksportu za granicę, do tamtejszych muzeów i kolei turystycznych. Spora część maszyn, u krańcu swej służby lub dopiero co skreślona z inwentarza była jeszcze w dobrym stanie. Większość czynnych maszyn albo mogła zostać pod parą przez kolejne lata, albo wymagała jedynie podstawowych napraw i rewizji. Liczebność serii powodowała z kolei łatwy i tani dostęp do części zamiennych - nie tylko poszczególnych mniejszych elementów, ale i całych kotłów czy zestawów kołowych. Tak oto u progu nowego millenium rozpoczyna się nowy etap życia "Śląsków" - walki o drugą szansę i dalsze życie - na ziemi Polskiej, lub obcej.

​​

TKp5152 z kop Wujek -Przezchlebie .jpg

 

TKp 5152 z oznaczeniem KWK "Wujek"

na terenie ZRTK Przezchlebie

fot. Krzysztof Prądzyński, ?r.

​

TKp5152 z kop Wujek- Przezchlebie .jpg

 

TKp 5152 z oznaczeniem KWK "Wujek"

na terenie ZRTK Przezchlebie

fot. Krzysztof Prądzyński, ?r.

​

16402842_1446222445431278_1625524803931010822_o.jpg

 

TKp5485 oraz TKp 6041 na terenie KWK Powstańców Śl., 1995r. 

fot. John Graham, ze zbiorów Piotra Borowiaka

​

TKp19 huta kosciuszko chorzów 21 06 91.jpg

 

TKp 19 na terenie Huty "Kościuszko", za nim widoczne czoło parowozu bezogniowego typu 1U, po prawej TKh 11

fot. Krzysztof Prądzyński, 1991r.

​

TKp101 pyskowice 1990.jpg

 

TKp 101 na terenie stacji kolei piaskowej Pyskowice,

widoczny podpięty do parowozu wagon służbowy  PMP-PW

fot. Krzysztof Prądzyński, 1990r.

​

16403045_1446222542097935_719583491643982019_o.jpg

 

TKp 6041 (TKp 5) na terenie KWK Powstańców Śl., 1995r. 

fot. John Graham, ze zbiorów Piotra Borowiaka

​

OLE.jpg

 

Trwający remont kotła parowozu "Śląsk" w ZNTK Oleśnica, 1991r.,

fot. Keith Wilde

​

44215429641_163e916f4f_k.jpg

 

TKh "Ferrum" w towarzystwie TKp "Śląsk" o nieustalonych numerach pod koniec remontu w ZNTK Oleśnica,

oba parowozy w trakcie odświeżania powłoki malarskiej, 26 IV 1991r.,

fot. Keith Wilde

​

Malowanie

 

Głównym kolorem parowozów TKp w Polsce była zazwyczaj matowa lub półmatowa czerń i zieleń. Większość maszyn otrzymywała powtarzalny schemat malowania dla większości przemysłowych parowozów z okresu, w którym TKp były eksploatowane. Czerń była praktyczna - maskowała zabrudzenia sadzą, smarem i kurzem, a także była stosunkowo tania w utrzymaniu. Przełamanie zielenią mogło być dyktowane różnymi względami: niskimi kosztami, widocznością lokomotywy lub chęcią zachowania ciągłości względem pozostałego taboru na torach polskich, gdzie kolor oliwkowy i inne odcienie zieleni stanowiły sporą dominantę. 

 

Na "Śląskach" czarna zazwyczaj była armatura kotła, wraz z cylindrami, orurowaniem, lampami i zderzakami. Zielonym kolorem malowano budkę maszynisty (na jej bokach, tyle i dachu, podczas gdy front pozostawał czarny; lub w całości razem z frontem - to już w zależności od egzemplarza). Zielenią malowano również skrzynie wodne na bokach parowozu i skrzynię węglową na jego tyle (rzadziej również płaszcz kotła). W wielu egzemplarzach poręcze, uchwyty, obwódki lamp czy okien budki maszynisty malowano na biało, lub biało-czerwono co poprawiało ich widoczność i dodawało estetyki. Ostoję wraz z kołami malowano zachowując wzorce z kolei państwowych, tj. z przewagą czerwieni na czołownicy, w obrębie mechanizmów napędnych i kół z białymi akcentami i obramowaniami na krańcach obręczy, korbowodów, wiązarów (rzadko, ale zdarzało się, że pomijano tutaj białe akcenty, możliwe, że z uwagi na planowane przeznaczenie parowozów - brak czasu i uzasadnienia dla utrzymania ich w czystości).

​

TKp nie pracowały na PKP, dlatego nie były oznaczane tak jak maszyny państwowe tabliczkami z orłem, sygnaturą PKP oraz numerem serii i numerem kolejnym. Część "Śląsków" otrzymywała odlewane tablice z nazwą serii oraz fabrycznym numerem Fabloku, bądź z własnym numerem zakładowym danego przedsiębiorstwa, gdzie pełnił służbę (takie odlewy stosowała m. in. KWK "Wujek". Tablice umiejscawiane były pod oknami budki maszynisty, po obu jej stronach. Zdecydowana jednak większość Śląsków swoje oznaczenia miała jedynie nanoszone farbą bezpośrednio na blachę budki. 

 

Codzienna praca przetokowa, przemysłowa, nie przewidywała czasu na utrzymanie wizualne, tak jak miało to miejsce w przypadku parowozów kursujących na Kolejach Państwowych. Dlatego też parowozy te najczęściej bardzo szybko traciły swój walor estetyczny. Wybrane numery doczekały się przemalowania elementów zielonych na czarne, prawdopodobnie z uwagi na ten aspekt.​

​

Jeśli zaś mowa o parowozach produkowanych na eksport do ChRL, prawdopodobnie we wszystkich egzemplarzach zrezygnowano z koloru zielonego na rzecz czerni, choć co ciekawe, posiadały one wspomniane wcześniej białe akcenty jak poprzeczne linie wzdłuż całego parowozu czy obręcze.

 

Malowanie pozbawione zielonych akcentów występowało również w Polsce, natomiast po wielu latach od zakończenia ich służby nie da się jednoznacznie określić kto i kiedy decydował o kolorystyce danego egzemplarza (czy to na etapie produkcji, czy też późniejszych napraw i remontów). 

​

tkp_tcknr

 

TKp 102 na terenie KWK Kazimierz Juliusz w Sosnowcu, 27 IV 1995r.

fot. dzięki uprzejmości: John Tickner

​

TCKNR-20.jpg
TCR1.png

 

TKp 2261 w KWK Jowisz (Wojkowice), 28 X 1992r.

fot. dzięki uprzejmości: John Tickner

​

FTP-35.jpg

 

TKp 2261 z hałdy Żychcice w drodze do KWK Jowisz, 1992r.

fot. Oktawian Konieczny

​

FTP-36.jpg

 

TKp 2261 z hałdy Żychcice w drodze do KWK Jowisz, 1992r.

fot. Oktawian Konieczny

​

​​

Opis historii poszczególnych egzemplarzy typu "Śląsk"

Poniżej prezentujemy listę parowozów typu "Śląsk", wraz z ich numerami fabrycznymi oraz przybliżoną historią służby​​​ (na terenach Polskich i za granicami kraju).

​

  • TKp 2011, prod. 1950

    • ​KWK** "Klimontów", Sosnowiec

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Chabówka [1998]

    • Pomnik: Skansen Taboru Kolejowego, Chabówka [2025]

​

  • TKp 2013 (TKp 101), prod. 1950

    • Kopalnia Piasku Podsadzkowego "Siemonia", Siemonia

    • ​PMP-PW** "Katowice", Katowice

    • ​PMP-PW "Kotlarnia", Kotlarnia***

    • -

    • Wrak: Zakład Napraw Taboru Kolejowego, Przezchlebie [2025]

​

  • TKp 2014, prod. 1950

    • ​Zakłady Chemiczne "Wizów", Łąka

    • +?

​

  • TKp 2015, prod. 1950

    • Zakłady Chemiczne "Oświęcim", Oświęcim

    • +?

 

  • TKp 2016, prod. 1950

    • Zakłady Chemiczne "Oświęcim", Oświęcim

    • +?

​

  • TKp 2017, prod. 1950

    • KWK "Mikulczyce", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 2018, prod. 1950

    • ​Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 2019, prod. 1950

    • ​ZTKiGK-PW*** "Boguszowice", Rybnik

    • +?

​

  • TKp 2020, prod. 1950

    • ​KWK "Niwka-Modrzejów", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 2137, prod. 1950

    • KWK "Szczygłowice", Knurów

    • KWK "Mysłowice", Mysłowice

    • +?

​

  • TKp 2139, prod. 1950

    • ​KWK "Niwka-Modrzejów", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 2140, prod. 1950

    • KWK "Ziemowit", Lędziny

    • KWK "Mysłowice", Mysłowice

    • +?

​

  • TKp 2236, prod. 1950

    • ​Huta "Łabędy", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 2239 (HL 16), prod. 1950

    • ​Huta "Łabędy", Gliwice

    • Zakłady Materiałów Ogniotrwałych, Skawina

    • -

    • Pomnik: Kraków Płaszów

​

  • TKp 2240, prod. 1950

    • KWK "Brzeszcze", Brzeszcze

    • +?

​

  • TKp 2241, prod. 1950

    • KWK "Sosnowiec", Sosnowiec

    • -

    • W demontażu: Trans-Mot, Bydgoszcz [2005]

    • Wrak: Trans-Mot, Bydgoszcz [2023]

​

  • TKp 2242, prod. 1950

    • KWK "Sośnica", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 2243, prod. 1951*

    • PMP-PW "Maczki-Bór", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 2244, prod. 1951*

    • ​Zakłady Przemysłowe "Łabędy", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 2245, prod. 1951*

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2256, prod. 1951*

    • ​KWK "Bobrek", Bytom

    • +?

​

  • TKp 2257, prod. 1951*

    • ​Zakłady Azotowe "Kędzierzyn", Kędzierzyn-Koźle

    • KWK "Andaluzja", Piekary Śląskie

    • +?

​

  • TKp 2258, prod. 1951*

    • ​Huta "Ostrowiec", Ostrowiec Świętokrzyski

    • +?

​

  • TKp 2259, prod. 1951*

    • ​KWK "Rydułtowy", Rydułtowy

    • +?

​

  • TKp 2261, prod. 1951

    • ​KWK "Jowisz", Wojkowice

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Krzeszowice [1996]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Krzeszowice [2008]

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2025]

​

  • TKp 2262, prod. 1951

    • ?​

    • +?

​

  • TKp 2263 (TKp 12800), prod. 1951

    • ​Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa***

    • Huta "Łabędy", Gliwice

    • -

    • Pomnik: Huta "Łabędy", Gliwice

​

  • TKp 2264, prod. 1951

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2265, prod. 1951

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 2663, prod. 1952*

    • Huta "Łabędy", Gliwice

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa***

    • +?

​

  • TKp 2664, prod. 1952*

    • ​Zakłady Mechaniczne "Łabędy", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 2665, prod. 1952*

    • ​Huta "Bobrek", Bytom

    • +?

​

  • TKp 2666, prod. 1952*

    • ​KWK "Szombierki", Bytom

    • +?

​

  • TKp 2667, prod. 1952

    • Huta "Bobrek", Bytom

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • -

    • Po przeprowadzonej naprawie głównej: InterLok, Piła [1992]

    • Pod parą: [1992-1996]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Vapeur Val-de-Travers [1996]

    • Pod parą: Vapeur Val-de-Travers [1996-2005]

    • Uszkodzony: nieznana usterka kotła, odstawiony, Vapeur Val-de-Travers [2005]

    • Przetransportowany do naprawy głównej: Velenice [2006]

    • Przetransportowany do naprawy głównej: CITEV**, Anduze [2021]

    • W trakcie remontu generalnego: CITEV**, Anduze [2021-2025]

    • Pod parą: Vapeur Val-de-Travers [2025]

​

  • TKp 2668, prod. 1952

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 2669, prod. 1952

    • Huta "Bobrek", Bytom

    • +?

​

  • TKp 2670, prod. 1952

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2671, prod. 1952

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2760, prod. 1952

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2801, prod. 1952

    • ​Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2801

    • +?

​

  • TKp 2802, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2802

    • +?

​

  • TKp 2803, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2803

    • +?

​

  • TKp 2804, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2804

    • +?

​

  • TKp 2805, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2805

    • +?

​

  • TKp 2806, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2806

    • +?

​

  • TKp 2807, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2807

    • +?

​

  • TKp 2808, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2808

    • +?

​

  • TKp 2809, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2809

    • +?

​

  • TKp 2810, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2810

    • +?

​

  • TKp 2811, prod. 1952

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 2811

    • +?

​

  • TKp 2812, prod. 1952

    • ​Zakłady Metalowe "Bielsko", Bielsko-Biała

    • +?

​

  • TKp 2813, prod. 1952

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 2814, prod. 1952

    • ​Huta "Łabędy", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 2816, prod. 1951/2*

    • ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • Huta "Łabędy", Gliwice

    • Elektrownia "Jaworzno I", Jaworzno

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Szczakowa Północ [1993]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Wieliczka [2010]

    • Pomnik: Bocznica Kopalni Soli, Wieliczka [2025]

​

  • TKp 2884, prod. 1953

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 2885, prod. 1953

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 2886, prod. 1953

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 2887, prod. 1953

    • Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 2888, prod. 1953

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 2889, prod. 1953

    • ​KWK "Walenty-Wawel", Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 2890, prod. 1954

    • ​ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik

    • +?

​

  • TKp 3152, prod. 1954

    • ​KWK "Jowisz", Wojkowice

    • +?

​

  • TKp 3154, prod. 1954

    • ​KWK "Śląsk", Rudzie Śląska-Kochłowice

    • ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 3155, prod. 1954

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 3156, prod. 1954

    • Huta "Florian", Świętochłowice​

    • +?

​

  • TKp 3157, prod. 1954

    • ​Zakłady Koksochemiczne "Makoszowy", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 3158, prod. 1954

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 3165, prod. 1955

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 3166, prod. 1955

    • Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • +?​

​

  • TKp 3167, prod. 1955

    • ​KWK "Marcel", Radlin

    • +?​​

​

  • TKp 3168, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 3391, prod. 1957

    • ​Elektrociepłownia "Warszawa-Żerań", Warszawa

    • +?

​

  • TKp 3392, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 3393, prod. 1957

    • ​KWK "Mortimer", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 3394, prod. 1957

    • ​KWK "Bytom", Bytom

    • +?

​

  • TKp 3395, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 3396, prod. 1957

    • ​ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik

    • +1972

​

  • TKp 3397, prod. 1957

    • ​KWK "Dymitrow", Bytom

    • + 1972

​

  • TKp 3398, prod. 1957

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?​

​​

  • TKp 3399 (TKp 15132), prod. 1957

    • ​Zakłady Włókien Chemicznych "Celwiskoza", Jelenia Góra

    • Elektrociepłownia Jelenia Góra

    • -

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, dawna MD Pyskowice [1999]

    • Uszkodzony: katastrofa budowlana na terenie dawnej MD Pyskowice [2006]

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2025]

​​

  • TKp 3401, prod. 1955

    • ​ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 3402, prod. 1955

    • ​KWK "Jowisz", Wojkowice

    • +?

​

  • TKp 3405, prod. 1955

    • ​KWK "Halemba", Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 3406, prod. 1955

    • ​Kombinat Metalurgiczny Huta im. Lenina, Nowa Huta - Kraków

    • +?

 

  • TKp 3407, prod. 1955

    • ​Huta "Szczygłowice", Knurów

    • Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Krzeszowice [2004]

    • Zdewastowany: Krzeszowice [2004]

    • + Krzeszowice [2007]

 

  • TKp 3408, prod. 1955

    • ​KWK "Sośnica", Gliwice

    • +?

 

  • TKp 3409, prod. 1955

    • ​Huta "Łabędy", Gliwice

    • -

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice

    • Przygotowany do remontu: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2014]

    • W demontażu: Huta "Łabędy", Gliwice [2024]

 

  • TKp 3410, prod. 1955

    • ​KWK "Szczygłowice", Knurów

    • +?

 

  • TKp 3411, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 3412, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 3413, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 3414, prod. 1955

    • ​KWK "Andaluzja", Piekary Śląskie

    • +?

 

  • TKp 3415, prod. 1955

    • ​KWK "Jowisz", Wojkowice

    • +?

 

  • TKp 3416, prod. 1955

    • ​KWK "Wanda-Lech", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • KWK "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • +?

 

  • TKp 3417, prod. 1955

    • ​KWK "Halemba", Ruda Śląska

    • +?

 

  • TKp 3418, prod. 1955

    • ​Zakłady Chemiczne "Oświęcim", Oświęcim

    • +?

 

  • TKp 3419, prod. 1955

    • ​KWK "Bielszowice", Ruda Śląska

    • KWK "Makoszowy", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 3420, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4405, prod. 1955

    • ​KWK "Walenty-Wawel", Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 4406 prod. 1955

    • ​Huta "Cedler", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 4408, prod. 1955

    • Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Nassauische Touristikbahn, Wiesbaden [1990]

    • Pod parą: Nassauische Touristikbahn, Wiesbaden [1990-2001]

    • Wygaszony: Nassauische Touristikbahn, Wiesbaden [2016]

​

  • TKp 4409, prod. 1955

    • KWK "Knurów", Knurów

    • ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2002]

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2025]

​

  • TKp 4410, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4411, prod. 1955

    • ​KWK "Nowy Wirek", Wirek

    • +1987

​

  • TKp 4412, prod. 1955

    • ​KWK "Mortimer", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 4413, prod. 1955

    • ​KWK "Rozbark", Bytom

    • +?

​

  • TKp 4414, prod. 1955

    • ​Huta "Bobrek", Bytom

    • +?

​

  • TKp 4415, prod. 1955

    • ​Zakłady Koksochemiczne Gliwice

    • +?

​

  • TKp 4416, prod. 1955

    • ​Huta "Ostrowiec", Ostrowiec-Świętokrzyski

    • +?

​

  • TKp 4417, prod. 1955

    • ​KWK "Komuna Paryska", Jaworzno

    • +?

​

  • TKp 4418, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4419, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4420, prod. 1955

    • ​Niedomickie Zakłady Celulozy, Niedomice

    • +?

​

  • TKp 4421, prod. 1955

    • ​Port Rzeczny Koźle

    • +?

 

  • TKp 4422, prod. 1955

    • ​Cukrownia Chybie

    • -

    • Przetransportowany do miejsca tymczasowego stacjonowania: lokomotywownia Bytom [2002-3]

    • Przygotowany do remontu: lokomotywownia Bytom [2003]

    • Przetransportowany, w trakcie remontu: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2003]

    • Pod parą: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2004-2006]

    • Przetransportowany do naprawy rewizyjnej: ZNiUT PTK Zabrze, Pyskowice Dzierżno [2006]

    • Pod parą: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2006-2008]

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2008-2023]

    • Unieruchomiony: uszkodzony dach dawnej hali wagonowni Pyskowice, skansen Pyskowice [2024]

 

  • TKp 4423, prod. 1955

    • ​Huta "Ferrum", Katowice

    • +?

 

  • TKp 4424, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4425, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4426, prod. 1955

    • ​KWK "Prezydent", Chorzów

    • +?

 

  • TKp 4427, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4428, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4429 (TKp 23), prod. 1955

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen [1995]

    • Pod parą: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen [1997-2011]

    • Pomnik: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen [2016]

 

  • TKp 4430, prod. 1955

    • Zakłady Azotowe "Kędzierzyn", Kędzierzyn-Koźle

    • KWK "Victoria", Wałbrzych

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Stoomcentrum Maldegem [1990]

    • Pod parą: Stoomcentrum Maldegem [1990]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Compagnie Internationale des Trains Express A Vapeur [2005]

    • Przygotowywany do remontu: MaLoWa Bahnwerkstatt GmbH, Benndorf [2005]

    • W demontażu: MaLoWa Bahnwerkstatt GmbH, Benndorf [2011]

 

  • TKp 4431, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4432, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4433, prod. 1955

    • Kombinat Metalurgiczny Huta im. Lenina, Nowa Huta - Kraków

    • +?

 

  • TKp 4434, prod. 1955

    • ​Zakłady Koksochemiczne Gliwice

    • +?

 

  • TKp 4435, prod. 1955

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 4436, prod. 1955

    • ​KWK "Sośnica", Gliwice

    • KWK "Wawel", Ruda Śląska

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Stoomcentrum Maldegem [1996]

    • Wrak: Stoomcentrum Maldegem [2000] 

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Chemin de fer Touristique du Haut-Quercy, Martel [2014]

    • Wygaszony: Chemin de fer Touristique du Haut-Quercy, Martel [2015]

 

  • TKp 4437, prod. 1955

    • ​Zakłady Betoniarskie, Krzyż

    • +?

 

  • TKp 4438, prod. 1955

    • Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 4439, prod. 1955

    • ​KWK "Makoszowy", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 4440, prod. 1955

    • ​KWK "Walenty-Wawel", Ruda Śląska

    • ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik

    • +?

​

  • TKp 4441, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4442, prod. 1955

    • ​Prażalnia Skoków***

    • +?

​

  • TKp 4443, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4444, prod. 1955

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4445, prod. 1956

    • ​Elektrownia Blachownia Śląska

    • +?

​

  • TKp 4446, prod. 1956

    • ​KWK "Pstrowski", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 4447, prod. 1956

    • Zakłady Koksochemiczne Gliwice

    • +?

​

  • TKp 4448, prod. 1956

    • ​KWK "Jaworzno", Jaworzno

    • -

    • Wygaszony: Bocznica KWK "Jaworzno" [1999]

    • +?

​

  • TKp 4449, prod. 1956

    • ​KWK "Sośnica", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 4450, prod. 1956

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 4451, prod. 1956

    • ​KWK "Zabrze", Zabrze

    • +?

​​

  • TKp 4452, prod. 1956

    • KWK im. Bieruta, Jaworzno​

    • +?​

​​

  • TKp 5141, prod. 1957

    • ​KWB "Konin", Kleczewo

    • +?​

​

  • TKp 5142, prod. 1957

    • ​?

    • +?​​

​​​

​​

  • TKp 5143, prod. 1957

    • ​Elektrownia Bielsko-Biała

    • +?​​

​

  • TKp 5144, prod. 1957

    • ​KWK "Kościuszko Nowa", Jaworzno

    • +?​​

​

  • TKp 5145, prod. 1957

    • ​KWK "Wesoła", Mysłowice

    • +?

​

  • TKp 5146, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5147, prod. 1957

    • ​Prażalnia Skoków***

    • +?

​

  • TKp 5148, prod. 1957

    • ​KWK "Mortimer", Sosnowiec

    • KWK "Porąbka-Klimontów", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 5149, prod. 1957

    • ​Elektrownia Blachownia Śląska

    • +1992

​

  • TKp 5150, prod. 1957

    • ​Huta "Warszawa", Warszawa

    • +?

​

  • TKp 5151, prod. 1957

    • ​ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 5152, prod. 1957

    • ​KWK "Wujek", Katowice

    • +?

​

  • TKp 5153, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5154, prod. 1957

    • ​KWK "Sośnica", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 5155, prod. 1957

    • ​Fabryka Urządzeń Mechanicznych “Poręba” , Poręba

    • +?

​

  • TKp 5156, prod. 1957​​

    • KWK "Jastrzębie", Jastrzębie-Zdrój

    • ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik

    • KWK "Grodziec", Będzin

    • +1992

​

  • TKp 5157, prod. 1957

    • ​KWK "Komuna Paryska", Jaworzno

    • +?

​​

  • TKp 5158, prod. 1957

    • ​KWK "Anna", Pszów

    • +?

​

  • TKp 5159, prod. 1957

    • ​KWK "Kazimierz-Juliusz", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 5160, prod. 1957

    • ​Zakłady Betoniarskie Krzyż

    • +?

​

  • TKp 5161, prod. 1957

    • KWK "Victoria", Wałbrzych​

    • -

    • Wrak: Bocznica KWK "Victoria", Wałbrzych​ [2006]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2006]

    • W demontażu: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2024]

​

  • TKp 5162, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5163, prod. 1957

    • ​​Zakłady Koksochemiczne „Blachownia”, Blachownia Śląska

    • +?

​

  • TKp 5164, prod. 1957

    • ​Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska 

    • +?

​

  • TKp 5165, prod. 1957

    • ​KWK "Andaluzja", Piekary Śląskie

    • +?

​

  • TKp 5166, prod. 1957

    • ?

    • +?

​

  • TKp 5167, prod. 1957

    • ​Rafineria Czechowice

    • +?

​

  • TKp 5168, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5169, prod. 1957

    • ​KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny

    • +?

​

  • TKp 5170, prod. 1957

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 5171, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5172, prod. 1957

    • ​KWK "Halemba", Ruda Śląska

    • KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny

    • +?

​

  • TKp 5173, prod. 1957

    • ​KWK "Sośnica", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 5174, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5175, prod. 1957

    • ​KWK "Zabrze", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 5176, prod. 1957

    • ​KWK "Radzionków", Radzionków

    • +?

​

  • TKp 5177, prod. 1957

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5178, prod. 1957

    • ​Huta "Batory", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 5179, prod. 1957

    • ​Elektrownia "Halemba", Ruda Śląska

    • KWK "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska 

    • +?

​

  • TKp 5180, prod. 1957

    • ​Huta "Warszawa", Warszawa

    • +?

​

  • TKp 5301, prod. 1958

    • ​KWK "Bielszowice", Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 5302, prod. 1958

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5303, prod. 1958

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 5304, prod. 1958

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 5305, prod. 1958

    • ​Zakłady Koksochemiczne Gliwice

    • +?

 

  • TKp 5306, prod. 1958

    • ​KWK "Generał Zawadzki", Dąbrowa Górnicza

    • Huta "Ostrowiec", Ostrowiec Świętokrzyski

    • +?

 

  • TKp 5307, prod. 1958

    • ​Zakłady Koksochemiczne Radlin

    • +?

 

  • TKp 5308, prod. 1958

    • ​KWK "Knurów", Knurów

    • KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 5309, prod. 1958

    • ​KWK "Jowisz", Wojkowice

    • +?

 

  • TKp 5310, prod. 1958

    • ​KWK "Wesoła", Mysłowice

    • KWK "Komuna Paryska", Jaworzno

    • +?​​

​​​​

  • TKp 5311, prod. 1958

    • ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik 

    • KWK "Siemianowice", Siemianowice Śląskie, 

    • KWK "Julian", Piekary Śląskie,

    • ​KWK "Mszana", Wodzisław Śląski

    • -

    • Przetransportowany na złomowisko w Herbach [rok nieznany]

    • +1989

​

  • TKp 5312, prod. 1958

    • ​KWK "Komuna Paryska", Jaworzno

    • +?

​

  • TKp 5313, prod. 1958

    • ​KWK "Generał Zawadzki", Dąbrowa Górnicza

    • +?

​

  • TKp 5314, prod. 1958

    • ZTKiGK "Boguszowice", Rybnik​

    • +?

​

  • TKp 5315, prod. 1958

    • KWK "Kazimierz-Juliusz", Sosnowiec

    • KWK "Grodziec", Będzin

    • +?

​

  • TKp 5316, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5316

    • +?

​

  • TKp 5317, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5317

    • Anhui, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5318, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5318

    • +?

​

  • TKp 5319, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5319

    • +?

​

  • TKp 5320, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5320

    • +?

​

  • TKp 5321, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5321

    • Huta Chongqing, Dadukou, ChRL

    • +1982?

​

  • TKp 5322, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5322

    • +?

​

  • TKp 5323, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5323

    • +?

​

  • TKp 5324, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5324

    • +?

​

  • TKp 5325, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5325

    • +?

​

  • TKp 5326, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5326

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1988?

​

  • TKp 5327, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5327

    • Huta Baotou, ChRL

    • Zachodnia Kopalnia Odkrywkowa Fushun, Liaoning, Chrl

    • +1994?

​

  • TKp 5328, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5328

    • Huta Baotou, ChRL

    • Pod parą do conajmniej 2008: Huta Baotou, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5329, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5329

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1990?

​

  • TKp 5330, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5330

    • +?

​

  • TKp 5331, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5331

    • Huta Baotou, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5332, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5332

    • Huta Baotou, ChRL

    • Pod parą do conajmniej 2008: Huta Baotou, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5333, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5333

    • Huta Baotou, ChRL

    • Pod parą do conajmniej 2006: Huta Baotou, ChRL

    • -

    • Pomnik: Huta Baotou, ChRL [2008]

​

  • TKp 5334, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5334

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1994?

​

  • TKp 5335, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5335 z tendrem

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1988?

​

  • TKp 5336, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5336

    • +?

​

  • TKp 5337, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5337

    • Huta Taiyuan, Shanxi

    • +1981?

​

  • TKp 5338, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5338

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +1981?

​

  • TKp 5339, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5339

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +1985?

​

  • TKp 5340, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5340

    • +?

​

  • TKp 5341, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5341

    • +?

​

  • TKp 5342, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5342

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1993?

​

  • TKp 5343, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5343

    • +?

​

  • TKp 5344, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5344

    • +?

​

  • TKp 5345, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5345

    • +?

​

  • TKp 5346, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5346

    • +?

​

  • TKp 5347, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5347

    • +?

​

  • TKp 5348, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5348

    • +?

​

  • TKp 5349, prod. 1958, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5349

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +1981?

​

  • TKp 5350, prod. 1958

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5350

    • +?​​

​​​​

  • TKp 5351, prod. 1958

    • ​KWK "Gottwald", Katowice

    • KWK "Kleofas", Katowice

    • +?

​

  • TKp 5352, prod. 1958

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5353, prod. 1958

    • ​KWK "Bobrek", Bytom

    • KWK "Szombierki", Bytom

    • Zakłady Chemiczne Siarkopol, Tarnobrzeg

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen [1995]

    • Wrak: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen [2016]

​

  • TKp 5354, prod. 1958

    • ​KWK "Czeladź", Piaski

    • +?

​

  • TKp 5355, prod. 1958

    • ​Zakład Przerobu Rud "Maczki-Bór", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 5356, prod. 1958

    • ​KWK "Jaworzno", Jaworzno

    • +?

​

  • TKp 5357, prod. 1958

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5358, prod. 1958

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5359, prod. 1958

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5360, prod. 1958

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • Huta "Ostrowiec", Ostrowiec Świętokrzyski

    • +?

​

  • TKp 5421, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5421

    • Lanzhou−Xinjiang Railway, Gansu, ChRL

    • +1988?

​

  • TKp 5422, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5422

    • +?

​

  • TKp 5423, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5423

    • +?

​

  • TKp 5424, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5424

    • +?

​

  • TKp 5425, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5425

    • +?

​

  • TKp 5471, prod. 1960, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5471

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +1981?

 

  • TKp 5472, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5472

    • +?

​

  • TKp 5473, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5473

    • +?

​

  • TKp 5474, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5474

    • Huta Baotou, ChRL

    • +1994?

​

  • TKp 5475, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5475

    • +?

​

  • TKp 5476, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5476

    • +?

​

  • TKp 5477, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5477

    • +?

​

  • TKp 5478, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5478

    • +?

​

  • TKp 5479, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5479

    • +?

​

  • TKp 5480, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5480

    • +?

​

  • TKp 5481, prod. 1960

    • ​KWK "Wieczorek", Katowice

    • +?

​

  • TKp 5482, prod. 1960

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5483, prod. 1960

    • ​KWK "Makoszowy", Zabrze

    • +?

​

  • TKp 5484, prod. 1960

    • ​KWK "Mortimer", Sosnowiec

    • KWK "Porąbka-Klimontów", Sosnowiec

    • +?

​

  • TKp 5485, prod. 1960

    • ​Zakład Eksploatacji Kruszywa, Ostrów k. Tarnowa

    • KWK "Powstańców Śląskich", Bytom

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Nene Valley Railway [1997]

    • Pod parą: Nene Valley Railway [1997-2012]

    • Wygaszony: Nene Valley Railway [2012-2019]

    • W naprawie: The Flour Mill Ltd, Bream [2016]

    • Pod parą: Nene Valley Railway

​

  • TKp 5486, prod. 1960

    • ​KWK "Dymitrow", Bytom

    • Huta "Pokój", Nowy Bytom - Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 5487, prod. 1960

    • ​KWK "Komuna Paryska", Jaworzno

    • +?

​

  • TKp 5488, prod. 1960

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 5489, prod. 1960

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 5490, prod. 1960

    • ​Zakłady w Bolesławicach***

    • +?

​

  • TKp 5491, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5491

    • +?

​

  • TKp 5492, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5492

    • Huta Chongqing, Dadukou, ChRL

    • +1982?

​

  • TKp 5493, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5493

    • Tianjin, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5494, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5494

    • Tianjin, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5495, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5495

    • Jinhua, Zhejiang, ChRL

    • +1984?

 

  • TKp 5496, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5496

    • +?

 

  • TKp 5497, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5497

    • +?

 

  • TKp 5498, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5498

    • +?

 

  • TKp 5499, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5499

    • +?

 

  • TKp 5500, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5500

    • +?

 

  • TKp 5501, prod. 1960, T

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5501

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +1985?

 

  • TKp 5502, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5502

    • +?

 

  • TKp 5503, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5503

    • +?

​

  • TKp 5504, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5504

    • +?

​

  • TKp 5505, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5505

    • +?

​

  • TKp 5506, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5506

    • +?

​

  • TKp 5507, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5507

    • Huta Taiyuan, Shanxi, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5508, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5508

    • +?

​

  • TKp 5509, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5509

    • +?

​

  • TKp 5510, prod. 1960

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem YS 5510

    • +?​​

​​

  • TKp 5511, prod. 1960

    • ​KWK "Julian", Piekary Śląskie

    • +?

​

  • TKp 5512, prod. 1960

    • ​KWK "Wieczorek", Katowice

    • +?

​

  • TKp 5513, prod. 1960

    • ZTKiGK "Zabrze", Zabrze​

    • +?

​

  • TKp 5514, prod. 1960

    • ​KWK "Walenty-Wawel", Ruda Śląska

    • +?

 

  • TKp 5515, prod. 1960

    • ​Cementownia "Pokój", Rejowiec Fabryczny

    • +?

 

  • TKp 5516, prod. 1960

    • ​?

    • +?​

​

  • TKp 5517, prod. 1961

    • ​KWK "Szczygłowice", Knurów

    • +?​​

​

  • TKp 5578, prod. 1961

    • ​Cukrownia "Gosławice", Konin

    • +?

​​

  • TKp 5581, prod. 1961

    • ​KWK "Wieczorek", Katowice

    • +?

​

  • TKp 5678, prod. 1961

    • Cukrownia "Gosławice", Konin

    • +?

​

  • TKp 5679, prod. 1961

    • Cukrownia "Gosławice", Konin

    • +?

​

  • TKp 5848, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5848

    • +?

​

  • TKp 5849, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5849

    • Huta Baotou, ChRL

    • Pod parą do conajmniej 2008: Huta Baotou, ChRL

    • +?

​

  • TKp 5850, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5850

    • +?

​

  • TKp 5851, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5851

    • +?

​

  • TKp 5852, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5852

    • +?

​

  • TKp 5853, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5853

    • +?

​

  • TKp 5854, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5854

    • +?

​

  • TKp 5855, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5855

    • +?

​

  • TKp 5856, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5856

    • +?

​

  • TKp 5857, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5857

    • +?

​

  • TKp 5858, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5858

    • +?

​

  • TKp 5859, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5859

    • +?

​

  • TKp 5860, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5860

    • +?

​

  • TKp 5861, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5861

    • +?

​

  • TKp 5862, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5862

    • +?

​

  • TKp 5863, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5863

    • +?

​

  • TKp 5864, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5864

    • +?

​

  • TKp 5865, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5865

    • +?

​

  • TKp 5866, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5866

    • +?

​

  • TKp 5867, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5867

    • +?

​

  • TKp 5868, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5868

    • +?

​

  • TKp 5869, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5869

    • +?

​

  • TKp 5870, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5870

    • +?

​

  • TKp 5871, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5871

    • +?

​

  • TKp 5872, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5872

    • +?

​

  • TKp 5873, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5873

    • +?

​

  • TKp 5874, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5874

    • +?

​

  • TKp 5875, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5875

    • +?

​

  • TKp 5876, prod. 1961

    • ​Huta "Ostrowiec", Ostrowiec Świętokrzyski

    • +?

​

  • TKp 5877, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5877

    • +?

​

  • TKp 5878, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5878

    • +?

​

  • TKp 5879, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5879

    • +?

​

  • TKp 5880, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5880

    • +?

​

  • TKp 5881, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5881

    • +?

​

  • TKp 5882, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5882

    • +?

​

  • TKp 5883, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5883

    • +?

​

  • TKp 5884, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5884

    • +?

​

  • TKp 5885, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5885

    • +?

​

  • TKp 5886, prod. 1961

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 5887, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5887

    • +?

​

  • TKp 5888, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5888

    • +?

​

  • TKp 5889, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5889

    • +?

​

  • TKp 5890, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5890

    • +?

​

  • TKp 5891, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5891

    • +?

​

  • TKp 5892, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5892

    • +?

​

  • TKp 5893, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5893

    • +?

​

  • TKp 5894, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5894

    • +?

​

  • TKp 5895, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5895

    • +?

​

  • TKp 5896, prod. 1961

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

​

  • TKp 5897, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5897

    • +?

​

  • TKp 5898, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5898

    • +?

​

  • TKp 5899, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5899

    • +?

​​​

  • TKp 5900, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5900

    • +?

​

  • TKp 5901, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5901

    • +?

​

  • TKp 5902, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5902

    • +?

​

  • TKp 5903, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5903

    • +?

​

  • TKp 5904, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5904

    • +?

​

  • TKp 5905, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5905

    • +?

​

  • TKp 5906, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5906

    • +?

​

  • TKp 5907, prod. 1961

    • Parowóz eksportowy do Chińskiej Republiki Ludowej pod oznaczeniem ET7 5907

    • +?

​

  • TKp 6039, prod. 1961

    • ​Niedomickie Zakłady Celulozy, Niedomice

    • +?

​

  • TKp 6040, prod. 1961

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

​

  • TKp 6041 (TKp 5), prod. 1961

    • ​Siarkopol Tarnobrzeg

    • Rzeszowskie Zakłady Kruszywa

    • KWK "Powstańców Śląskich", Bytom

    • -

    • Własność prywatna, Zabrze Północ

    • Przetransportowany do naprawy: Interlok, Piła [2008]

    • W demontażu: Interlok, Piła [2012] (bez kotła)

    • W demontażu: Lokomotywownia wąskotorowa, Gniezno [2012] (sam kocioł)

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Skansen Taboru Kolejowego, Jaworzyna Śląska [2014] (całość)

    • Po kompletnej renowacji wizualnej, Skansen Taboru Kolejowego, Jaworzyna Śląska [2024]

​

  • TKp 6042, prod. 1961

    • ​KWK "Knurów", Knurów

    • ZTKiGK "Zabrze", Zabrze

    • KWK "Kazimierz-Juliusz", Sosnowiec

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [1996]

    • Przygotowany do remontu: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2004]

    • W trakcie renowacji wizualnej: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2007]

    • Po kompletnej renowacji wizualnej: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2009]

    • W trakcie renowacji wizualnej: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2020]

    • Po kompletnej renowacji wizualnej: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2021]

    • Wygaszony: PSMK**, Parowozownia Skierniewice [2025]

​

  • TKp 6043, prod. 1961

    • ​KWK "Szombierki", Bytom

    • +?

​

  • TKp 6044, prod. 1961

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 6045, prod. 1961

    • ​Centrala Produktów Naftowych Małaszewicze

    • +?​​

​

  • TKp 6046, prod. 1961

    • Kombinat Metalurgiczny Huta im. Lenina, Nowa Huta - Kraków***

    • KWK "Ziemowit", Lędziny

    • KWK "Dębieńsko", Czerwionka-Leszczyny

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2002]

    • Uszkodzony: katastrofa budowlana na terenie dawnej MD Pyskowice [2006]

    • Wygaszony: Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa, skansen Pyskowice [2007]

​

  • TKp 6047, prod. 1961

    • ​Elektrownia "Jaworzno I", Jaworzno

    • KWK "Jaworzno", Jaworzno

    • +?

​

  • TKp 6048, prod. 1961

    • ​KWK "Halemba", Ruda Śląska

    • +?

​

  • TKp 6049, prod. 1962

    • ​Huta "Bobrek", Bytom

    • +?

​

  • TKp 6050, prod. 1962

    • ​Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe "Polskie Odczynniki Chemiczne", Gliwice

    • +?

​

  • TKp 6051, prod. 1962

    • ​KWK "1 Maja", Wodzisław Śląski

    • ZTKiGK "Boguszowice", Rybnik

    • KWK "Grodziec", Będzin

    • +1992

​

  • TKp 6052, prod. 1962

    • ​KWK "Andaluzja", Piekary Śląskie

    • +?​

​

  • TKp 6053, prod. 1962

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • +?

 

  • TKp 6056, prod. 1962

    • ​KWK "Generał Zawadzki", Dąbrowa Górnicza

    • KWK "Makoszowy", Zabrze

    • +?

 

  • TKp 6057, prod. 1962

    • Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe "Polskie Odczynniki Chemiczne", Gliwice

    • +?

 

  • TKp 6058, prod. 1962

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6059, prod. 1962

    • ​Huta "Ostrowiec", Ostrowiec Świętokrzyski

    • +?

​

  • TKp 6060, prod. 1962

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6277, prod. 1962

    • KWK "Jastrzębie", Jastrzębie-Zdrój,

    • ​ZTKiGK-PW "Boguszowice", Rybnik

    • KWK "Rydułtowy", Rydułtowy

    • +?

 

  • TKp 6278, prod. 1962

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6279, prod. 1962

    • ​Kopalnia odkrywkowa dolomitu „Blachówka", Sucha Góra - Bytom

    • +?

​

  • TKp 6280, prod. 1962

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 6281, prod. 1963

    • ​KWK "Chorzów", Chorzów

    • -

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Stoomcentrum Maldegem [1996]

    • Po kompletnej renowacji wizualnej: Stoomcentrum Maldegem [2006]

    • Wygaszony: Stoomcentrum Maldegem [2014]

    • Przetransportowany w celach muzealnych: Chemin de fer Touristique du Haut-Quercy, Martel [2014]

    • Przeznaczony do remontu: Chemin de fer Touristique du Haut-Quercy, Martel [2020]

 

  • TKp 6282, prod. 1963

    • ​Rafineria Czechowice

    • +?

 

  • TKp 6283, prod. 1963

    • ​KWK "Mortimer", Sosnowiec

    • +?

 

  • TKp 6284, prod. 1963

    • ​?

    • +?

​

  • TKp 6285, prod. 1963

    • ​KWK "Bobrek", Bytom

    • +?

 

  • TKp 6286, prod. 1963

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6287, prod. 1963

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6288, prod. 1963

    • Huta im. Bolesława Bieruta, Częstochowa

    • +?

 

  • TKp 6289 (TKp 20), prod. 1963

    • ​Huta "Kościuszko", Chorzów

    • Kombinat Metalurgiczny Huta im. Lenina, Nowa Huta - Kraków

    • -

    • Pomnik: Skansen Taboru Kolejowego, Zduńska Wola Karsznice [2003 lub wcześniej]

    • Pomnik, po odświeżeniu malatury: Skansen Taboru Kolejowego, Zduńska Wola Karsznice [2008]

    • Pomnik: w trakcie kompletnej renowacji wizualnej, Skansen Taboru Kolejowego, Zduńska Wola Karsznice [2019]

    • Pomnik, po renowacji wizualnej: Skansen Taboru Kolejowego, Zduńska Wola Karsznice [2020]

 

  • TKp 6290, prod. 1963

    • ​ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze

    • +

​

  • TKp 6291, prod. 1963

    • ​KWK "Siemianowice", Siemianowice Śląskie

    • +?

 

  • TKp 6293, prod. 1963

    • ZTKiGK-PW "Zabrze", Zabrze***

    • ​KWK "Gliwice"****

    • +?

 

  • TKp 6294, prod. 1963

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6295, prod. 1963

    • ​?

    • +?

 

  • TKp 6296, prod. 1963

    • ​Zakłady Chemiczne "Sławęcice", Blachownia

    • +?

​

* - niezgodności w źródłach

** KWK: Kopalnia Węgla Kamiennego

** KWB: Kopalnia Węgla Brunatnego

** PMP-PW: Przedsiębiorstwo Materiałów Podsadzkowych Przemysłu Węglowego

** - ZTKiGK-PW: Zakład Transportu Kolejowego i Gospodarki Kamieniem Przemysłu Węglowego

** - Zakład Naprawy i Utrzymania Taboru Przedsiębiorstwa Transportu Kolejowego Zabrze

** - Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei Parowozownia Skierniewice

** - Compagnie Internationale des Trains Express à Vapeur, Anduze

*** - Prażalnia Skoków, Zakłady w Bolesławicach i inne: wymaga doprecyzowania i weryfikacji miejsca/okresu stacjonowania

​

Oznaczenia: "+" - Złomowany, ? - brak informacji służbie/złomowaniu, T - przebudowany w Chińskiej Republice Ludowej na parowóz z tendrem.

​

Statystyki ogólne dla parowozów "Śląsk" w całej serii (wliczając typ O/S oraz SLA/T2D) w odniesieniu do niniejszego artykułu:

​

Parowozów łącznie w ilostanie: 400

W tym parowozów o podwójnym oznaczeniu: 5

​

Skatalogowane egzemplarze

  • wyprodukowane w roku 1950: 17

  • wyprodukowane w roku 1951: 13/14

  • wyprodukowane w roku 1952: 24/25

  • wyprodukowane w roku 1953: 6

  • wyprodukowane w roku 1954: 7

  • wyprodukowane w roku 1955: 61

  • wyprodukowane w roku 1956: 8

  • wyprodukowane w roku 1957: 49

  • wyprodukowane w roku 1958: 60

  • wyprodukowane w roku 1959: 0

  • wyprodukowane w roku 1960: 51

  • wyprodukowane w roku 1961: 75

  • wyprodukowane w roku 1962: 14

  • wyprodukowane w roku 1963: 15​

​​​​​

tkp budowa lata.png

​

Parowozy krajowe typu "Śląsk" zachowane na rok 2006* (w kraju):  

  • 13 krajowych (w tym 11 eksponatów w placówkach muzealnych, 2 określane jako pomniki, 5 w stanie wraku)*

    • TKp​ 2011, 2239, 2261, 2263, 2816, 3399, 3409, 4409, 4422, 6041, 6042, 6046,​ 6289*

​

Parowozy typu "Śląsk" zachowane na rok 2012* (za granicą):  

  • 8 wyeksportowanych poza granice Polski**

    • TKp ​2667, 4408, 4429, 4430, 4436,​ 5353,​ 5485,​ 6281

​

Parowozy typu "Śląsk" zachowane na rok 2025:

  • 16 krajowych (w tym 9 eksponatów w placówkach muzealnych, 5 określanych jako pomniki, 3 w stanie wraku)

    • TKp​ 2011, 2013, 2239, 2241, 2261, 2263, 2816, 3399, 3409, 4409, 4422, 5161, 6041, 6042, 6046, 6289

  • 8 wyeksportowanych poza granice Polski

    • TKp 2667, 4408, 4429, 4430, 4436, 5353, 5485, 6281

​

* - wg. Bogdana Pokropińskiego i opracowań tabelarycznych z publikacji "Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej"; Wydawnictwa Komunikacji i Łączności Warszawa, 2007r. w porównaniu do przeprowadzonych wizyt terenowych, wywiadów, wiedzy i obserwacji własnych autora niniejszego artykułu Piotra Borowiaka na rok 2025, a także wnikliwych analiz dostępnych danych, materiałów prasowych i fotografii z lat 1989-2025. W stanie na rok 2006 nie zostały ujęte TKp 2013, TKp 2241 i TKp 5161.

​

** - wg. tabeli zachowanych egzemplarzy z opracowania "TKp – list of surviving examples", źródło: locomotives.com.pl autorstwa Tomasza Gałki, archiwalny odczyt za pomocą web.archive.org na rok 2012.​

​

"Śląski" na terenie RP i PRL najczęściej występowały na terenie zakładów takich jak KWK "Sośnica", Huta "Ostrowiec", ZTKiGK-PW "Zabrze", Huta "Łabędy", Huta "Pokój", ZTKiGK-PW "Boguszowice", Huta "Kościuszko", a najliczniej w Hucie im. Bolesława Bieruta. Największym odbiorcą zagranicznym była prawdopodobnie Huta Stali Baotou (min. 11 potwierdzonych sztuk) oraz Huta Stali Taiyuan (min. 7 potwierdzonych sztuk).

​

tkp rp-prl.png
tkp-chrl.png

"Śląski" i "Ferrumki" jako parowozy muzealne - Dodatek I do artykułu Historia parowozów "Śląsk"

 

Na przestrzeni lat 1992-2000 wiele parowozów wykreślanych ze służby znajdywało szansę na "drugie życie" jako lokomotywy muzealne.

​​

W 1994 roku do Pyskowic przetransportowano uratowany od złomowania wrak parowozu Ol49-12. Na zlecenie brytyjskiego pasjonata kolejnictwa Johna Grahama przy współudziale kilku miejscowych firm i kolejarzy pozytywnie przeprowadzono naprawę główną parowozu, co dało motywację do założenia przez Zbigniewa i Krzysztofa Jakubinów Towarzystwa Ochrony Zabytków Kolejnictwa w Pyskowicach. "Oelka" została przetransportowana do Maldegem w Belgii, gdzie pełniła służbę przy obsłudze pociągów muzealno-turystycznych. Po tym, rozpoczęto poszukiwania parowozu, który mógłby spełniać taką samą rolę, w nowopowstałym skansenie na Górnym Śląsku.

​

​​

W 2003 roku przetransportowano do Pyskowic prywatny parowóz (właścicielem do dziś jest Brytyjczyk - Steve Crowther, transport parowozu organizował John Graham) TKp 4422 i niemalże od razu rozpoczęto przy nim prace remontowe. Zaledwie rok później maszynę pozytywnie rozpalono. "Śląsk" obsługiwał plenery kolejowe, imprezy tematyczne i plany zdjęciowe oraz pociągi specjalne pozostając pod parą w pyskowickim skansenie do roku 2008.

​

Obecność wielu zagranicznych pasjonatów kolejnictwa na terenie kolei państwowych i przemysłowych, dokumentujących schyłek epoki pary, zaowocowała sprzedażą wielu polskich parowozów do placówek turystyczno-muzealnych w zachodniej Europie. U końca lat 90' eksportowano od kilkunastu do kilkudziesięciu parowozów. Z południa kraju licznie wyjeżdżały m. in. właśnie "Śląski", czy "Ferrumki" - parowozy serii TKh.​

​​

16835895_1460513884002134_30381063220338

​

Dwa z uratowanych od złomowania parowozów serii TKh (tzw. „ferrumek”), numery nieustalone. 

 

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16700361_1456328421087347_80113537916670

​

Odstawiony TKp 2261 również pracujący wcześniej na terenie KWK Jowisz w Będzinie spięty z TKp 3415.

 

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16835800_1462323583821164_26058204664330

​

Żywy obraz współpracy polsko-brytyjsko-belgijskiej. Uratowane od złomowania parowozy TKp przygotowane go eksportu poza granice kraju, dekorowane flagami.

​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16797575_1456328397754016_29364638152623

​

Prawdopodobnie TKp 108 pracujący wcześniej na terenie KWK Jowisz w Będzinie.

​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16836523_1461085793944943_22238888584762

​

TKp 6281 na ternie KWK Chorzów w 1995 r., w towarzystwie spalinowej SM30-770. 

​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16804098_1456328807753975_78549891995458

​

TKp 3415 na terenie KWK Jowisz w Będzinie.

​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16819381_1462323427154513_63044601205943

​

Na pierwszym planie TKp 5485. Został sprzedany do Nene Valley Railway w Anglii gdzie został uruchomiony i służył do roku 2012. Po latach przerwy przywrócony do stanu czynnego w roku 2019.  Pozostałe parowozy nierozpoznane.

 

fot. John Graham, koniec lat 90'

​

​W podobnym czasie wraz z tymi maszynami za granicą znalazły się również:

 

  • TKh2871 pracująca wcześniej w Zakładach Metalurgicznych Skawina (sprzedana do Anglii),

  • TKh2944 pracująca wcześniej w Zakładach Metalurgicznych w Myszkowie (sprzedany do Spa Valley Railway w Anglii),

  • TKh3135 pracująca wcześniej w Zakładach Metalurgicznych Skawina (sprzedana do Spa Valley Railway w Anglii),

  • TKh3138 pracująca wcześniej dla Huty Pokój w Rudzie Śl. (sprzedana do Immingham w Anglii),

  • TKh3453 pracująca wcześniej dla Huty Pokój w Rudzie Śl. (sprzedana do Haggvik w Szwecji),

  • TKh4015 pracująca wcześniej w Hucie Marcelego Nowotki w Ostrowcu Św. (sprzedana do Cholsey & Wallingford w Anglii),

  • TKh5374 pracująca wcześniej w Hucie Marcelego Nowotki w Ostrowcu Św. (sprzedana do Northampton & Lamport Railway w Anglii).

 

Ciekawym przypadkiem jest też TKh 2181 (TKh 643) z Cementowni Saturn. Ta została sprzedana francuskiemu właścicielowi, który zlecił naprawę główną parowozu w zakładzie Interlok Piła. Prace przy parowozie nigdy nie zostały zakończone. Maszyna rozebrana na części przebywa obecnie w muzeum w Jaworzynie Śląskiej.

​

16836632_1462210213832501_86844775584528
16903220_1462230000497189_84183249036099

​

TKh 5374 podczas eksportu z Polski do Anglii.

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

17157652_1472929306093925_47220345322181
16797167_1462191660501023_55085766960368
16836338_1462183297168526_84935384478238
17038791_1472929326093923_27079427665120
16835810_1462190443834478_12046435228062
16836287_1462190963834426_71041827471199
17016824_1472929286093927_75720972921692
16826101_1462191480501041_44631354459283
16835902_1462192967167559_75328120979509

​

TKh 17646 po wstępnym remoncie w hali lokomotywowni kolei piaskowych w Pyskowicach, a następnie podczas załadunku i transportu drogą kołową na trasie z Gliwic do Maldegem. Parowóz pracował wcześniej w Cementowni "Saturn" w Wojkowicach.​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

5456.jpg
16252079_1439765239410332_72827801623363
16422548_1439784166075106_39349832626067

​​

TKp 5456 podczas naprawy w ZNTK Oleśnica.​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

16716111_1456046927782163_62509514599065
16707498_1456046547782201_70058507258588
16700287_1456046287782227_24815927186607
16665145_1456046671115522_38089931113816
16665014_1456046507782205_56019120454703
16991627_1464837930236396_88099519236074
16665595_1456046954448827_23658926271932
16700546_1456046271115562_27839658258500
16836296_1464837926903063_61817357631931

​

TKp 4422 przed przetransportowaniem do Pyskowic celem przeprowadzenia remontu generalnego. Przez cały czas swojej służby pracował w Cukrowni Chybie. Do Pyskowic trafił na początku lat dwutysięcznych, a w 2004 r. przeprowadzono jego pierwsze ponowne jazdy na ciepło. 

​

fot. John Graham, koniec lat 90'.

​

ge-1.jpg
ge-2.jpg
ge-3.jpg

 

TKp 4422 już pod parą na terenie Huty "Łabędy" w Gliwicach, 27 IV 2006r.

fot. Gordon Edgar

​

2007 czerwiec 20.JPG

 

TKp 4422 na terenie pyskowickiego skansenu TOZK (po odświeżeniu malatury i zamalowaniu kotła na czarno), 2007r.

fot. Grzegorz Radliński

​

137587498_3987059807973218_4611426601936

​

TKp 5353 w lokomotywowni w Bytomiu przygotowywany do transportu za granicę.

fot. Erwin Nieuwenhuis

​​

Polish_PKP_0-8-0T_TKp_No_5485_4.jpg

​

TKp 5485 podczas obsługi pociągów turystycznych w Nene Valley, luty 2007r.

fot. na licencji CC, autorstwa Peter Skuce.

​

TKh_4015_(8362457078).jpg

​

TKh4015 podczas jazdy z poc. turystycznym na trasie Avon Valley Railway, luty 2013r.,

fotografia na licencji CC autorstwa Oxyman.

​

DSC06372.JPG

 

TKp 4422 pod parą, dzień otwarty PTKiGK Zabrze na bocznicy kopalni w Piekarach Śląskich, 14 VII 2007r.

fot. Jan Kołodziej

​

138288694_1898516236972171_2650240378692

​

Ol49-12, TKp 4436, TKp 4429, TKp 6281, oraz TKp 5485 podczas transportu z Polski, do Belgii i Holandii.

fot. Erwin Nieuwenhuis

​

Polish_PKP_0-8-0T_Tkp_No_5485_3.jpg

​

TKp 5485 podczas obsługi pociągów turystycznych w Nene Valley, luty 2007r.

fot. na licencji CC, autorstwa Peter Skuce.

​

TKH_4015,_Bitton.jpg

​

TKh4015 przed lokomotywownią stacji kolejowej Bitton, październik 2011,

fotografia na licencji CC, autor anonimowy.

​​

DSC06375.JPG

 

TKp 4422 pod parą, dzień otwarty PTKiGK Zabrze na bocznicy kopalni w Piekarach Śląskich, 14 VII 2007r.

fot. Jan Kołodziej

​

138138200_494851724820022_44587273313962

​

Ol49-12, TKp 4436, TKp 4429, TKp 6281, oraz TKp 5485 podczas transportu z Polski, do Belgii i Holandii.

fot. Erwin Nieuwenhuis

​

Het_station_van_Maldegem_Stoomcentrum_vz

​

TKp 6281 po generalnym remoncie podczas odpoczynku w hali Maldegem Stoomcentrum w Belgii

(fotografia na licencji CC, autor anonimowy).

​

3135_Spartan_at_Blunsdon_(26919278833).j

​​

TKh 3135 podczas prac remontowych Swindon and Cricklade Railway w 2016r.,

fotografia na licencji CC, autorstwa Спасимир Пилев.

​

Nene_Valley_Railway_Polish_Tank_Slask_Tk

​

TKp 5485 odjeżdża ze składem turystycznym ze stacji Wansford, kierując się do Yarwell. Fotografia na licencji CC, autorstwa Peter Skuce.

 

Parowóz ten cieszy się ogromnym zainteresowaniem i uznaniem w Nene Valley. Na facebooku powstała grupa społecznościowa pod nazwą TKp 5485, 0-8-0 "Slask" Polish Tank, na której można prześledzić wiele materiałów związanych z polskim parowozem, w tym zdjęcia, opisy i dyskusje dot. prowadzonych remontów i poc. turystycznych.

​

16355549094_3fd5ec2434_h.jpg

​​

TKp 23, podczas swojego jedynego przejazdu „liniowego” , tj. nie po torach VSM. 10 września 1994 r. została zatrudniona do obsługi wahadłowych pociągów osobowych pomiędzy Zwolle i Katwolde.  Na zdjęciu widzimy pociąg, jadący po jednotorze pomiędzy Olst i Deventer, w drodze powrotnej do st. macierzystej w Beekbergen.

fot. dzięki uprzejmości Nothing is what it seems, Flickr.​

​

32446990737_24f8317aa9_o.jpg

​​

TKp 23 z pociągiem osobowym z Loenen do Beekbergen, 2 września 1995r.,

fot. Bart van 't Grunewold.

​

47335963262_8b9a746bc3_o.jpg

​​​

TKp 23 jako popych poc. osobowego z Apeldoorn do Loenen, który ciągną niemieckie 52 8160 (52 532) i 52 8053,

okolice Lieren, 2 września 1995r.,

fot. Bart van 't Grunewold.

​

32446990857_07e1ea7ff3_o.jpg

 

TKp 23 jako popych poc. osobowego z Apeldoorn do Loenen, który ciągną niemieckie 52 8160 (52 532) i 52 8053,

okolice Lieren, 2 września 1995r.,

fot. Bart van 't Grunewold.

​

4960506075_d9d6ef040b_o.jpg

​

TKp 23, podczas imprezy Terug naar Toen 2010, rok przed wycofaniem z eksploatacji na torach VSM, fot. Jan Barnier.

​

138041201_159424948988820_17772925904085
137661284_435249184181415_19704233721100
138129421_975419052986786_91870853965002

​

Kilka portretów tendrzaka podczas pracy w VSM., fot. Erwin Nieuwenhuis.

​

1280px-VSM_TKp_23_-_Station_Beekbergen_-

​​

TKp 23 podczas normalnej pracy przy obsłudze poc. turystycznych, stacja Beekbergen, 2010r.,

fotografia na licencji CC, autorstwa Jan Derk Remmers

​

VSM_Tkp_23_in_station_Beekbergen.jpg

​​

TKp 23 już pod wygaszeniu i odstawieniu, w oczekiwaniu na naprawę kotła, 2011r., fotografia na licencji CC, autorstwa Mcnjasper

​​

VSM_interieur_werkplaats.jpg

​​

TKp 23 w towarzystwie niemieckich maszyn, w hali parowozowni w Beekberge, fotografia na licencji CC, autorstwa Eriksw

​​

"Śląsk" w miniaturze -

Dodatek II do artykułu Historia parowozów "Śląsk"

 

W 2024r. zaprezentowaliśmy Państwu model lokomotywy TKp 4422 wykonany przez naszego modelarza Jerzego Ziobrowskiego. Model został zamówiony przez Piotra Borowiaka na potrzeby organizacji ekspozycji stałej w Stacji Kultury Pyskowice i po raz pierwszy został zaprezentowany podczas jej otwarcia.

 

Miniatura w skali 1:25 została zbudowana na bazie kartonowego modelu firmy Modelik, wyd. Modelik – Janusz Oleś. Oryginał oferuje bazę 16,5 arkuszy A3 z częściami, 5 stron A3 z rysunkami montażowymi, 1,5 strony A3 z historią i instrukcją budowy modelu i 1 stronę A3 ze zdjęciami sklejonego modelu. Do bazy wykorzystano także zestaw dodatkowy kół, detali, grawerowanych tabliczek i pomostów wycinanych laserowo. Dodatkowo, Jerzy dodał od siebie wiele innych elementów detali, oraz przerobił część bazy ze statycznej w ruchomą i w pełni oświetloną. Model w trakcie składania został także przerobiony względem bazy pod kątem zgodności z oryginałem o numerze 4422, który z racji swojej pyskowickiej historii „drugiego życia” stał się naturalnym wyborem do ustawienia w roli eksponatu na naszej autorskiej ekspozycji.

​

Piotr Borowiak, założyciel projektu Stacja Pyskowice - Kolej Aglomeracyjna i Muzealna GOP:

 

"Jestem z rocznika 1998, a jak wiemy nasza parowozownia zakończyła swój żywot w roku 1992. To, co bez wątpienia związało mnie z koleją na nowo, to właśnie 4422, który w 2004 roku tchnął w tą umierającą stacyjkę nowe-stare życie. Z daleka dawał o sobie znać słupem dymu, gwizdawką, charakterystycznym stukotem i piskiem obręczy. Dzieci, dorośli, seniorzy - zbiegali się na stację z całego miasta. Wsiadali w samochody, autobusy, na rower, szli pieszo. Na stację. Zobaczyć mały zielony parowozik dający nadzieję na to, że tutaj kiedyś powstanie muzeum kolejnictwa jakie znamy z Wolsztyna, Chabówki, Skierniewic, czy Jaworzyny Śląskiej. Patrzyli na niego i wspominali dawną potęgę tego węzła. Opowiadali anegdoty z przeszłości. Dzieli się wrażeniami. A ja chłonąłem ten klimat całym sobą. I tak przez kolejne lata, aż ponownie zgasł.

 

Teraz już wiemy, że szansę zaprzepaszczono. Odeszła, najprawdopodobniej bezpowrotnie. Parowozownia uległa katastrofie budowlanej, popadła w ruinę; a niejasna sytuacja prawo-finansowa tutejszego skansenu nie pozwoliła na rozwój pełnoprawnej instytucji turystyczno-muzealnej. To co dziś robimy my, jako Stacja Pyskowice, to dążenie do utrzymania w Pyskowicach kolejarskiej tradycji. Wskrzeszamy wspomnienia starszych, edukujemy młodych. Robimy to poprzez nasze opracowania, książki, artykuły, fotografie, wystawy, modele. Staram się zarażać naszą ekipę tym, co mnie wtedy tknęło, jako kilkuletniego chłopca.

 

To co udało nam się zrobić przez ostatnie 10 lat pokazuje, że to działa. Pewnie już dawno zarzuciłbym ten projekt, gdyby nie te wszystkie słowa mówiące o tym, że było warto i ktoś to docenia. I tak, ten model jest symbolem. Swego rodzaju pomnikiem od nas dla Pyskowic. TKp 4422 w skali 1:1 stoi obecnie schowany w ruinach dawnej wagonowni Pyskowice. Najprawdopodobniej już nigdy nie ruszy się z miejsca o własnych siłach. Tu, w Stacji, każdy może podziwiać jego kopię. Wśród wielu innych eksponatów można nabrać tej nostalgii i nadziei, że jeszcze wiele tu zdziałamy. Może kiedyś uruchomimy własny parowóz w skali 1:1. Zapewne inny numer, być może innej serii. Trzeba marzyć. Ja wciąż marzę. I wierzę.  

 

Artykuł, który właśnie Państwo przeczytali jest jednym z ważniejszych jakie popełniłem w swoim życiu. Jeśli dobrnęliście aż dotąd, kłaniam się w pas z pokorą. Zapewne można by tu jeszcze wiele dodać. Nie wszystkie informacje udało się zebrać, nie wszystkie potwierdzić. Do tej pory jednak nie powstało tak kompleksowe, ogólnodostępne źródło wiedzy o tych parowozach. Znajdziecie Państwo oczywiście w bibliografii różne materiały, z których czerpałem wiedzę, natomiast teraz, ta najważniejsza, dodatkowo zweryfikowana i uaktualniona, tutaj zebrana, jest najlepszą wersją tego, co udało mi się wykrzesać z przeróżnych archiwów. Dziękuję każdemu, kto zaangażował się w pomoc przy jego powstawaniu, a trwało to niemalże 3 lata. Dziękuję autorom polskim i zagranicznym, dziękuję za poświęcony czas na rozmowy, wywiady, wspólne analizy i poszukiwania. Za udostępnione materiały, głównie merytoryczne i fotograficzne, ale i nie tylko. Z chwilą publikacji tego materiału, ponownie, razem tworzymy Stację Pyskowice. Jesteście od teraz częścią wielkiej historii, której jeden z rozdziałów utworzyliśmy wspólnymi siłami."

​

IMG_5580.HEIC

​​​

Model parowozu TKp 4422, prezentowany na makiecie z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa, Stacja Kultury Pyskowice.

fot. Piotr Borowiak, 2024.

​

IMG_5587.HEIC
IMG_5584.HEIC
IMG_5570.HEIC

 

Model parowozu TKp 4422, prezentowany na makiecie z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa, Stacja Kultury Pyskowice.

fot. Piotr Borowiak, 2024.

​

​

ŹRÓDŁA I ILUSTRACJE • 

 

  • Société Anonyme des Ateliers de construction de La Meuse, 1934.

  • Henschel Steam Locomotives are World Renowned, 1952.

  • Mierosławski P., Parowozy typu Śląsk: Zasłużony "Przemysłowiec" PRL, Koleje dawniej i dziś, IV/2005.

  • Mierosławski P., Parowozy typu Śląsk: Zasłużony "Przemysłowiec" PRL cz. II, Koleje dawniej i dziś, V/2005.

  • Mierosławski P., Parowozy typu Śląsk: Zasłużony "Przemysłowiec" PRL cz. III, Koleje dawniej i dziś, VI/2005.

  • Pokropiński B., Parowozy normalnotorowe produkcji polskiej, WKiŁ Warszawa, 2007, str. 196-204.

​

  • Pawełczyk M., Parowozy serii TKp "Śląsk", Kraina Żywych Maszyn, parowozy.net [dostęp: 10.06.2025].

  • Pawełczyk M., Parowozy normalnotorowe w przemyśle, Kraina Żywych Maszyn, parowozy.net [dostęp: 25.10.2023].

  • Czarnecki T., Wciąż pod parą, polskieparowozy.pl [dostęp: 10.06.2025].

  • Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei, Parowóz przemysłowy typu „Oberschlesien” – TKp 102, psmk.org.pl [dostęp: 27.10.2023].

  • Gałka T., STANDARD-GAUGE LOCOMOTIVES IN POLAND, https://www.locomotives.com.pl/ [dostęp: 10.06.2025].

  • Cotterill D., Railography : a world of railway photography, https://www.railography.co.uk/ [dostęp: 10.06.2025].

  • Memories of Poland, and Polish Steam, https://www.facebook.com/groups/399630570387651 [dostęp 27.10.2023].

  • TKp 5485, 0-8-0 "Slask" Polish Tank, https://www.facebook.com/groups/786169921543422/ [dostęp: 27.10.2023].

  • Official Thomas & Friends UK YouTube Channel, www.youtube.com/@thomasandfriends_uk [dostęp: 10.06.2025].

​

  • Wywiad z Erwinem Nieuwenhuis przeprowadzony przez Piotra Borowiak w lutym 2018r.

  • Wywiad z Erwinem Nieuwenhuis przeprowadzony przez Piotra Borowiak w styczniu 2021r.

  • Rozmowy z Johnem Grahamem przeprowadzone przez Piotra Borowiak na przestrzeni lat 2017-2021.

  • Rozmowy z Krzysztofem Jakubiną przeprowadzone przez Piotra Borowiak na przestrzeni lat 2020-2021.

  • Rozmowy z Krzysztofem Prądzyńskim przeprowadzone przez Piotra Borowiak na przestrzeni lat 2022-2023.

​​

  • Werkfoto Maschinenfabrik Esslingen, 1906, Wikimedia Commons.

  • Werner Hubert, Wikimedia Commons.

  • Archiwum Sächsische Landesbibliothek – Staats und Universitätsbibliothek Dresden.

  • Archiwum Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich.

  • Archiwum ETH-Bibliothek Zürich.

​

  • Werner Hubert (Wikimedia Commons): fotografie parowozów Essen na licencji CC.

  • John Tickner: fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Gordon Edgar: fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Piotr Borowiak: fotografie i rysunki własne parowozów TKp.

  • Krzysztof Prądzyński fotografie własne parowozów TKp i innych na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Keith Wilde fotografie własne parowozów TKp i innych na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Werner & Hansjörg Brutzer fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • John Graham fotografie własne parowozów TKp i innych (w zbiorach Piotra Borowiaka).

  • John Tickner fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Jan Barnier fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Nothing is what it seems fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Bart van't Grunewold fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Oktawian Konieczny fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Gordon Edgar fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Erwin Nieuwenhuis fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Grzegorz Radliński fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Jan Kołodziej fotografie własne parowozów TKp na licencji dla Stacji Pyskowice.

  • Peter Skuce fotografie własne parowozów TKp na licencji CC.

  • Oxyman fotografie własne parowozów TKh na licencji CC.

  • Спасимир Пилев fotografie własne parowozów TKh na licencji CC.

  • Jan Derk Remmers fotografie własne parowozów TKp na licencji CC.

  • Mcnjasper fotografie własne parowozów TKp na licencji CC.

  • Eriksw fotografie własne parowozów TKp na licencji CC.

​​

Część materiałów merytorycznych i analiz wykorzystanych w artykule udostępnili: Peter de Bus, Paweł Furmanowicz, Erwin Nieuwenhuis. Dziękujemy.

 

Portal Stacja Pyskowice Kolej Aglomeracyjna i Muzealna GOP wykorzystuje także materiały z pozostałych opracowań własnych, a także wiedzę pozyskaną i zapisaną dzięki wypowiedziom zgromadzonym podczas wywiadów i rozmów przeprowadzonych przez członków naszego zespołu z mieszkańcami, pracownikami kolei i firm powiązanych, świadkami wydarzeń; a także na grupach i forach dyskusyjnych, konferencjach i panelach oraz Śląskim Forum KRR, które zostało przekształcone w niniejszą witrynę w roku 2016.

​

Opracował: Piotr Borowiak.

bottom of page