Bezpieczny Trainspotting

Trainspotting jest o wiele przystępniejszy od planespottingu, głównie za sprawą bezproblemowego dostępu do większości torów i składów kolejowych poruszających się po Polsce. W odróżnieniu od lotnisk, PKP nie odgradza szlaków kolejowych płotami z drutem kolczastym, co na pewno zwiększa możliwości wykorzystania terenu pod uchwycenie najlepszych kadrów. Nie powinno to być natomiast zaproszeniem do biegania po torowiskach.

 

Należy pamiętać o tym, aby do fotografowania kolei, czy też w ogóle przebywania w okolicy terenów kolejowych, podchodzić z rozsądkiem oraz zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Wybierając się na "spot" pamiętaj o zachowaniu ostrożności podczas przechodzenia przez tory w miejscach do tego wyznaczonych. Tzw. "dzikie przejścia" znajdziesz z łatwością, jednak przechodzenie przez tory w miejscu do tego nieprzeznaczonym, nie tylko naraża cię na karę w postaci mandatu, ale i utratę zdrowia, a nawet życia. 

Popularność kolei, atrakcji kolejowych i trainspottingu w Polsce ciągle rośnie. Tą tematyką interesują się także coraz młodsze osoby, ale bez względu na wiek i doświadczenie, warto upewnić się, czy znamy kilka podstawowych zasad.

Kilka najważniejszych zasad bezpieczeństwa, jakie warto przestrzegać podczas uprawiania trainspottingu:

  • Nie zbliżaj się zbytnio do torów, przejeżdżający pociąg może nie tylko wciągnąć cię pod koła, ale i zahaczyć, czy uderzyć, wystającym elementem taboru, spadającym ładunkiem, tłuczniem lub otwartymi drzwiami. Nie zbliżaj się także do krawędzi peronów, nie kładź się na ziemi. Przyjmuj, na tyle ile to możliwe, stabilną i pewną postawę. 

  • Stojąc przy torach staraj się kontrolować zarówno to, co dzieje się przed tobą jak i za tobą. Fotografując/nagrywając skład nadjeżdżający w twoją stronę z przeciwka, zza pleców może zaskoczyć cię obecność innego składu. Wystraszony odgłosem syreny lub innym niespodziewanym hałasem, możesz upaść, narazić siebie oraz swój sprzęt na uszczerbek.

  • Jeśli możesz, ubierz kamizelkę odblaskową i bądź widoczny, zwłaszcza, jeśli otrzymałeś pozwolenie na wstęp na obszar kolejowy lub zakładu przemysłowego i przebywasz w pobliżu torowiska lub innych urządzeń. Stosuj się także do panujących tam zasad. Pamiętaj, że reprezentujesz wtedy wszystkich pasjonatów fotografii transportowej.

  • Poinformuj kogoś o miejscach, które planujesz odwiedzić, jeśli udajesz się "w teren". Bardzo często trainspotting zachęca do odwiedzania miejsc trudno dostępnych, gdzie nie ma drogi czy zasięgu telefonii komórkowej. Jeśli cokolwiek miałoby ci się przydarzyć (samochód ulegnie awarii, poczujesz się gorzej, zaatakuje cię zwierzyna), będzie wiadomo, gdzie cię szukać. Możesz także udostępnić bliskim swoje położenie GPS dzięki smartfonowi.

  • Poinformuj pracowników kolei o swoich zamiarach, jeśli zachodzi taka potrzeba. Jeśli masz do nich dostęp, powiedz kim jesteś i w jakim celu przebywasz w okolicy nastawni, torów odstawczych czy tunelu. Dzięki temu, możesz uniknąć kontaktów z SOK czy Policją, która wezwana na miejsce, będzie musiała sprawdzić czy nie stwarzasz zagrożenia.

  • Przebywając w wagonie, na moście/wiadukcie, estakadzie - nie wychylaj się, nie wychylaj również sprzętu fotograficznego na wysięgniku w kierunku taboru czy sieci trakcyjnej.

  • Zimą pamiętaj o odpowiednim, ciepłym i nieprzemakalnym ubiorze oraz termosie z gorącą herbatą czy kawą. Latem o odpowiednim nawodnieniu wodą oraz kremach UV i nakryciu głowy, przy dłuższej ekspozycji na słońce.

  • Planując wykorzystanie drabiny lub podestu, rozłóż go w odpowiedniej odległości od torów, większej, niż gdybyś stał przy torach na własnych nogach. Unikaj terenów o zbyt niestabilnym podłożu.

  • Jeśli w okolicy może przebywać dzika zwierzyna, zachowaj szczególną ostrożność lub zajmij miejsce niedostępne dla zwierząt. W momencie napotkania dzikiej zwierzyny, nie próbuj odstraszać jej za pomocą gwałtownych ruchów ciałem, gałęźmi czy innymi przedmiotami. Nie próbuj uciekać, atakować, czy biec dookoła zwierzęcia. Nie ignoruj fukania czy jeżenia się - to pierwsze oznaki niebezpieczeństwa ze strony zwierząt. Nie spuszczaj zwierzęcia z oczu, dopóki się nie oddali, staraj się natomiast nie nawiązywać z nim bezpośredniego kontaktu wzrokowego. Nie odwracaj się do zwierzęcia plecami, chyba, że koniecznie będziesz musiał uciekać (co rób tylko w ostateczności!).

  • Jeśli zostaniesz zaatakowany przez dziki, próbuj uciekać w miejsce niedostępne, do budynku, lub na drzewo. Tam przeczekaj do momentu, aż zwierzyna się oddali.

  • Jeśli na swojej drodze spotkasz wilki, zachowując spokój, spróbuj powoli się wycofać. Jeśli będą za tobą podążać, powoli podnieś do góry, jednocześnie rozkładając ręce, demonstrując swój wzrost.
  • W przypadku kiedy dzikie zwierzę nie odpuści, ostrożnie wyrzuć w bok prowiant, który może je wabić. Nie mając miejsca do ucieczki, połóż się na ziemi twarzą do gruntu, osłaniając głowę rękami i trwaj w bezruchu.
  • Zgłoś ranną zwierzynę, jeśli sprawy przyjmą nieoczekiwany obrót, a Ty znajdziesz się już w bezpiecznym miejscu. Możesz to zrobić dzwoniąc na straż miejską, czy policję.

  • Eksplorując obiekty opuszczonej infrastruktury kolejowej zachowaj szczególną ostrożność. Uważaj na dziury w stropach i podłodze, nie wchodź do piwnic, nie dotykaj instalacji elektrycznych nawet jeśli wyglądają na nieczynne. Nie zabieraj niczego, co znajdziesz, nie niszcz, nie śmieć i nie pal w pomieszczeniach i poza nimi.

  • W momencie fotografowania zdarzenia na torach, zachowaj ostrożność i szacunek wobec nadjeżdżających służb ratunkowych, nie tamuj drogi dojazdowej, nie uwieczniaj wizerunku ofiar. Od tego będą powołane specjalne komisje oraz zespoły dochodzeniowe. Jeśli chcesz zrobić coś dobrego dla innych, poinformuj gdzie możesz, o powstałych utrudnieniach, przesiadkach i przestoju ruchowym. 

  • Nie zajmuj uwagi dyżurnych ruchu, nastawniczych, maszynistów i innych pracowników kolei jeśli aktualnie wykonują swoje obowiązki służbowe. Korzystaj jedynie z okazji, kiedy sami nawiążą z Tobą kontakt. Ich jeden błąd, może kosztować zdrowie i życie wielu osób. Szanuj ich skupienie i wykonywany zawód.

 

Trainspotting w rejonie kolei piaskowych

Do powyższych zasad udanego i bezpiecznego trainspottingu należy dodać kilka zasad dotyczących przebywania w okolicy lub na terenie kopalni piasku oraz kolei piaskowych. Są to miejsca o wyjątkowej specyfice dlatego:

  • Rozróżniaj teren ogólnodostępny od terenu kopalni. Jeśli nie jesteś w stanie, nie podejmuj się fotografowania na kolejach piaskowych. Zupełnie inne warunki panują przy torach PKP PLK, a zupełnie inne na kole piaskowych, czy przemysłowych w ogóle.

  • Bardzo często szlaki kolei przemysłowych są wręcz skąpane w trawie, a torowisko wygląda na nieużywane lub mało używane. Mimo to, należy zawsze zachować szczególną ostrożność, ponieważ nigdy nie możesz być pewien, że coś akurat nie zostanie wytrasowane torem przy którym stoisz.

  • Jeśli znajdujesz się przy torowisku blisko pola piaskowego, prawdopodobnie grunt w tym miejscu jest mało stabilny. To utrudnia sprawne poruszanie się oraz manewrowanie ciałem. Zawsze bierz to pod uwagę fotografując na kolejach piaskowych.

  • Wystąp o zgodę na wjazd samochodem do lasu/przebywanie na terenie prywatnym lub terenie kopalni, jeśli wymaga tego sytuacja w której się znajdujesz. Możesz to zrobić mailowo, pisemnie lub kontaktując się z dyspozyturą/dyrekcją danego obiektu, będąc już na miejscu. Pamiętaj, że zawsze możesz spotkać się z odmową.

fot. 1

fot. 2

Przykłady

(Przed przejrzeniem przykładów zapoznaj się również z podziałem "Efektywny Trainspotting").

 

Pierwsze dwie fotografie przykładowe (fot. 1, fot. 2). Widzimy grupkę prawidłowo ustawionych spotterów (zielony) wraz z ich polem widzenia. Nadjeżdżający skład jest oświetlony od strony fotografujących, a ci znajdują się w odpowiedniej odległości od toru, po którym przejedzie. Za fotografującymi znajduje się sporo miejsca dla tych, którzy zmieniają ułożenie - dzięki temu nie przeszkadzają innym. Jedynie osoba w czerwonej koszulce znajduje się prawdopodobnie zbyt blisko torów.

fot. 3

fot. 4

Fot. 3: Kategorycznie zabronione zachowanie przy taborze kolejowym, tj. podchodzenie pod czoło pociągu, nawet, jeśli w kabinie maszynisty nie widzimy nikogo z obsługi. Jedynym wyjątkiem od tej zasady może być wyraźne pozwolenie organizatora imprezy/wycieczki kolejowej, jak w tym przypadku.

Fot. 4: Spotterzy ustawieni na peronie fotografują jazdę równoległą Siódemki i Gryfina. Jeden z nich, ubrany w limonkową koszulkę znajduje się zdecydowanie zbyt blisko krawędzi peronowej. Pozostali trzymają odstępy, natomiast nie została zachowana zasada poprawnego ustawienia się fotografujących, przez co zachodzi duża szansa na to, że uchwycili się wzajemnie na swoich fotografiach, zasłaniając skład.

fot. 5

fot. 6

Fot. 5: Bardzo dobry przykład kilku poprawnych zachowań. Po lewej stronie kadru widzimy oglądających paradę parowozów, którzy nie biorą udziału w spottingu. Nie przeszkadzają fotografującym, którzy znajdują się przed nimi. Dalej, widzimy rodzica z dzieckiem wykonującego zdjęcie pamiątkowe. Zaraz po ich prawej stronie, znajduje się spotter, który pozostawił możliwość dojścia do widowiska również innym osobom, tak by nie wchodzić sobie w kadr. Na dalszym planie, spotterzy ustawieni na górce, jeden obok drugiego, również unikają wzajemnego przecinania sobie kadrów. Wszyscy trzymają prawidłowy dystans. Z prawej strony zdjęcia widoczna ochrona, zabezpieczająca przejazd parowozów. Ochroniarze w związku z pełnioną funkcją, mogą znajdować się blisko torowiska.

Fot. 6: Spotterzy ustawieni na torach podczas imprezy fotograficznej, pod odpowiednim nadzorem i również w bardzo poprawnym rozłożeniu - nikt nie przeszkadza pozostałym w wykonywaniu zdjęć.

fot. 7

fot. 8

Fot. 7: Spotterzy ustawieni bardzo blisko lokomotywy, co zostało ustalone z organizatorem przejazdu. Prawidłowo, ci wyposażeni w kamizelki odblaskowe znajdują się bliżej toru względem pozostałych, aby zachować najlepszą widoczność.

Fot. 8: Spotterzy ustawieni przy przejeździe kolejowym podczas przejazdu pociągu. Mimo dość ciasnego pleneru i sporej liczy osób, droga pozostaje przejezdna, żaden z fotografujących nie przeszkadza innym w wykonywaniu zdjęć. Odstęp względem torów jest zachowany. Jedynie wzbudza zainteresowanie jeden ze spotterów, który wspiął się na maszt przydrożnej latarni. Zachowanie ryzykowne, które każdy powinien brać na własną odpowiedzialność.

fot. nr 1, 2, 3, 5, 6: Jonasz Przybyszewski

fot. nr 4: Tomasz Mazurowski

fot. nr 7, 8, 9, 10: Piotr Borowiak